In deze folder leest u wat peritoneale dialyse is.
Wat is peritoneale dialyse?
Peritoneale dialyse is een behandeling voor mensen met een (ernstig) verminderde nierfunctie. Peritoneum betekent buikvlies. Tijdens de behandeling wordt het buikvlies (peritoneum) als filter gebruikt. Dit vlies is ongeveer even groot als onze huid. Door het buikvlies stroomt veel bloed en het bevat kleine gaatjes.
De afvalstoffen en het teveel aan vocht, welke zich opstapelen in uw bloed, worden uit het bloed gefilterd met behulp van uw buikvlies. Daarom wordt het ook wel buikdialyse genoemd.
Hoe werkt peritoneale dialyse?
De vaatchirurg of de radioloog plaatst door middel van een kleine operatie een slangetje (katheter) in uw buik. Via dat slangetje kan er dialysevloeistof in de buik lopen. Deze vloeistof komt in aanraking met uw buikvlies welke als een natuurlijk filter werkt.
Afvalstoffen en vocht worden via uw buikvlies uit het bloed gehaald door de dialysevloeistof.
Na een paar uur is deze vloeistof vol met afvalstoffen en vocht, waarna u het weer uit de buik laat lopen. Hierna vult u de buik weer met schone vloeistof. Dit heet een wissel.
De behandeling wordt door u thuis gedaan, waarbij er gedurende de hele dag spoelvloeistof in de buik aanwezig is.
Om deze behandeling te kunnen uitvoeren volgt u een training in het centrum. Uw partner, familieleden of andere naasten kunnen u assisteren bij de handelingen.
Ook de thuiszorg kan ingeschakeld worden om u te assisteren bij de handelingen. De benodigde materialen voor de behandeling worden bij u thuis geleverd.
Wat is een peritoneale dialyse (PD)-katheter?Een peritoneale dialyse-katheter is een kunststof slangetje, die voor een toegang tot uw buikholte zorgt. De katheter groeit na enkele weken vast in uw buik. De katheter wordt met een koppelstukje verbonden met de zak met dialysevloeistof. Na grote buikoperaties kunnen er verklevingen zijn waarbij de plaatsing moeilijk wordt. Dit wordt voorafgaand aan de plaatsing beoordeeld. |
|
|
Bron: www.nieren.nl |
Welke vormen van peritoneale dialyse zijn er?
Er zijn twee manieren om peritoneale dialyse te doen.
- Continue Ambulante Peritoneale Dialyse (CAPD)
- U doet meerdere keren per dag, handmatig een wissel. ‘s Nachts slaapt u met vloeistof in de buik.
- Automatische Peritoneale Dialyse (APD)
- Een machine doet ’s nachts automatisch meerdere wissels terwijl u slaapt. Overdag heeft u vloeistof in de buik en hoeft u geen wissels uit te voeren.
|
|
|
|
Continue Ambulante Peritoneale Dialyse (CAPD) |
Automatische Peritoneale Dialyse (APD) Bron illustraties: www.nieren.nl |
Voordelen van peritoneale dialyse
- Het is een thuisbehandeling; u komt alleen voor controle naar het ziekenhuis. U heeft meer controle over uw eigen behandelschema.
- De wissel is in iedere schone ruimte uit te voeren (ook op het werk en op vakantie).
- Het bloed wordt gelijkmatig gefilterd. Hierdoor wordt de behandeling doorgaans goed verdragen en is er een minder streng dieet nodig dan bij hemodialyse. Ook blijft hierdoor meestal de urineproductie langer behouden dan tijdens hemodialyse.
Nadelen van peritoneale dialyse
- Peritoneale dialyse is geen volledige vervanging van de werking van de nieren. Het kan maar 10 tot 15% van de eigen nierfunctie vervangen.
- Kans op infectie van het buikvlies; schoon en hygiënisch werken is belangrijk.
- Buikpijn of ongemak ervaren zoals een vol gevoel in de buik.
- Schaamte over de katheter die permanent in de buik zit.
- U moet geschikte schone ruimte hebben om de wissels te kunnen doen en daarnaast ook opslagruimte hebben voor alle materialen.
Training voor peritoneale dialyse
Na het plaatsen van de katheter in de buik zal u door verpleegkundigen van het peritoneale dialyse team (PD-team) van Dianet getraind gaan worden voor het uitvoeren van wissels.
Dit gebeurt stap voor stap en wordt aangepast aan uw leertempo.
Pas als u helemaal vertrouwd bent met het kunnen uitvoeren en begrijpen van peritoneale dialyse gaat u de dialyse zelfstandig thuis uitvoeren. U kunt 24 uur per dag terugvallen voor vragen aan het PD team van Dianet in Amsterdam UMC.
U gaat altijd eerst handmatige wissels overdag leren uit te voeren alvorens u overgaat naar de automatische peritoneale dialyse in de nacht.
Een dialysebehandeling heeft grote gevolgen voor uw leven. Daarom wordt u standaard begeleid door een medisch team van nefrologen, verpleegkundigen, een medisch maatschappelijk werker en een diëtist op de afdeling peritoneale dialyse.
Meer informatie
Ervaringen van andere patiënten vindt u op
Verdere informatie over peritoneale dialyse