Longgeneeskunde

Binnenkort krijgt u chemotherapie. De therapie die u krijgt bestaat uit de middelen carboplatin en etoposide. Deze folder schetst een beeld van een behandeling met chemotherapie. Wat is chemotherapie? En in het bijzonder een behandeling met carboplatin en etoposide: Hoe gaat zoiets in z'n werk? Welke bijwerkingen kunt u verwachten?

Waarom chemotherapie?

Chemotherapie is de behandeling van kanker met medicijnen, zogenoemde cytostatica, die de celdeling remmen. Na toediening komen ze in het bloed terecht en worden zo door het lichaam verspreid en kunnen zij kankercellen vrijwel overal in het lichaam bereiken.

Het hele lichaam wordt dus aangepakt, inclusief het gezonde deel. Maar de gezonde cellen herstellen zich aanzienlijk sneller dan de kwaadaardige. Daar maakt de chemotherapie gebruik van. Het is erop gericht om kwaadaardige cellen te vernietigen, met optimaal behoud van de gezonde cellen.

Combinatiebehandeling

Tijdens de behandeling van de chemotherapie start u, indien nodig, ook met radiotherapie (bestraling). In overleg met de longarts start de radiotherapie meteen bij kuur 1. Als dat bij u niet mogelijk is, start de bestraling bij kuur 2.

De radiotherapie kan ook na de chemotherapie starten. Dan wordt er na de laatste chemotherapie een afspraak voor u gemaakt op de afdeling radiotherapie.

De Carboplatin-Etoposide-kuur

De chemotherapie bestaat over het algemeen uit 4 - 6 kuren, behalve als u de chemotherapie tegelijkertijd met radiotherapie krijgt, dan krijgt u 2 of 3 kuren chemotherapie in totaal. Iedere 3 weken een kuur, volgens het chemotherapieschema hierna.

Responsbeoordeling (kijken of de tumor gereageerd heeft op de chemotherapie) zal gemiddeld na elke 2 kuren plaatsvinden door een CT-scan te maken bij alleen chemotherapie. Indien u een combinatiebehandeling van chemotherapie en radiotherapie krijgt, zal de beoordeling met een scan 3 maanden na de laatste radiotherapie behandeling worden gedaan.

Een kuur in de praktijk

Een uur voor de afspraak met de longarts, laat u bloed afnemen op poli P, 1^e-etage.

Daarna bespreekt de longarts met u (poli M, 1^e-etage), hoe u zich voelt.

De longarts beoordeelt ook de bloedwaarden. Als na bloedafname blijkt dat uw bloedwaarden niet goed zijn, dan kan de kuur worden uitgesteld. Eventueel wordt de dosering van de chemotherapie aangepast.

De carboplatin-etoposide-kuur bestaat uit 2 soorten chemotherapie: carboplatin en etoposide.

De middelen worden gegeven via een infuus op de dagbehandeling unit (DBU) poli W, 4^e-etage.

Duur van de kuur is ruim 2 uur, alleen etoposide is ruim 1 uur.

Dag 2 en 3 kan de etoposide thuis in tabletvorm ingenomen worden of het middel wordt via het infuus op de dagbehandeling gegeven. Uw longarts beslist wat voor u de beste optie is.

Als u de etoposide op dag 2 en 3 via het infuus krijgt, dan komt u daarvoor drie dagen achter elkaar naar het ziekenhuis.

Als u dag 2 en 3 de etoposide in capsulevorm voor thuis krijgt, dan kunt u die pillen ophalen bij de apotheek van locatie VUmc. Daar krijgt u ook informatie over de inname.

Hierna, onder ‘Deze medicijnen kunnen de volgende bijwerkingen hebben’, leest u meer informatie.

Chemotherapieschema:

iedere 3 weken: 4 - 6 kuren (of, in combinatie met radiothterapie, 2 of 3 kuren)

Schema met medicijnen tegen misselijkheid:

Het recept voor deze medicijnen krijgt u van de longarts voor start van de chemotherapie.

Deze medicijnen kunnen de volgende bijwerkingen hebben

Zofran (ondansetron):

U krijgt zofran op de eerste dag via het infuus. Dit medicijn wordt gebruikt ter voorkoming van ernstige misselijkheid en braken als gevolg van bestraling of chemotherapie bij kanker.

Bijwerking:

• maag/darmklachten (vooral verstopping)
• hoofdpijn
• een gevoel van warmte (opvliegers).

Dexamethason:

U krijgt dexamethason op de eerste dag via het infuus. Dit medicijn (een zogenaamd corticosteroid-hormoon) heeft verschillende werkingen. Het remt ontstekingen en vermindert allergische reacties. Het werkt in sommige gevallen tegen pijn. Het kan ook misselijkheid en braken verminderen.

Bijwerkingen (soms):

• spierpijn,
• hoofdpijn,
• duizeligheid,
• slapeloosheid,
• rusteloosheid,
• opwinding,
• angst en depressie,
• overgevoeligheidsreacties met huiduitslag en jeuk of opzwellen van het gezicht,
• maagdarmklachten (zoals misselijkheid en maagklachten).

Primperan (metoclopramide):

Vermindert misselijkheid en braken. Zorgt er voor dat de maag zich sneller leegt in de darmen.

Het voorkomt misselijkheid en braken.

Bijwerkingen:

• Dit middel kan het reactievermogen beïnvloeden. Rijd geen auto of andere voertuigen in de eerste 3 dagen van het gebruik. Pas ook op bij andere activiteiten waarbij de oplettendheid nodig is zoals het bedienen van machines en werken op hoogte.

Door bijwerkingen zoals slaperigheid, moeheid of slap gevoel wordt het reactievermogen verminderd. Als er na 3 dagen nog bijwerkingen zijn nog steeds niet autorijden.

Pas op met alcohol omdat dit het reactievermogen nog verder kan verminderen.

• Regelmatig: slaperigheid, moeheid en slap gevoel.
• Soms: diarree, verstopping.

Etoposide chemotherapiepillen voor dag 2 en dag 3:

Dag 1 zal etoposide altijd via het infuus gegeven worden in combinatie met carboplatin.

Op dag 2 en 3 kan de etoposide in capsulevorm thuis of via het infuus op de DBU gegeven worden. Dit beslist uw longarts.

De capsules zijn 50 mg per stuk. De apotheek van locatie VUmc geeft u informatie over de inname.

• Als de dagdosering kleiner is dan 200 mg dan neemt u de pillen op de nuchtere maag in.
• Als de dagdosering groter is dan 200 mg dan moet het over 2 giften verdeeld worden. De 1e keer op nuchtere maag; de 2e keer: 2 uur voor de avondmaaltijd. U mag in de, minimaal, 2 uur voor de inname ook geen maaltijd hebben genuttigd.

Als u de pillen uitbraakt, neem dan contact op met de casemanager. ’s Avonds, ’s nachts of in het weekend kunt u contact opnemen met de Longafdeling.

• Bent u vergeten om een dosis in te nemen? Als u etoposide 1x per dag gebruikt, kunt het middel binnen 12 uur alsnog innemen. Slikt u etoposide 2x per dag, dan mag u binnen 6 uur de vergeten dosis nog innemen. Neem geen dubbele dosis in. Sla eventueel een dosis over en neem de volgende dosis volgens uw schema. Neem contact op met het ziekenhuis als niet zeker weet van de periode dat u het middel bent vergeten in te nemen.
• Etoposide (kan slaperigheid en vermoeidheid veroorzaken en daardoor de rijvaardigheid en het
• vermogen om machines te bedienen beïnvloeden).
• Breng de capsules die niet meer nodig zijn terug naar uw apotheek. Spoel de etoposide niet door de gootsteen of de wc en gooi het niet in de vuilnisbak.

De belangrijkste mogelijke bijwerkingen van de kuur

Het is moeilijk te voorspellen of u veel of weinig last van de chemotherapie ondervindt. Sommige mensen merken nauwelijks iets van bijwerkingen. Anderen voelen zich een paar dagen niet lekker, of zijn echt ziek.

De meestvoorkomende bijwerkingen

• misselijkheid en overgeven
• invloed op het slijmvlies van de mond maag en darmen
• invloed op de algemene gesteldheid en vermoeidheid
• haaruitval
• invloed op rode en witte bloedcellen, en bloedplaatjes, hierdoor kans op: bloedarmoede, vatbaarder voor infecties en bloedingen (neusbloeding, bloed bij urine of ontlasting en sneller blauwe plekken)

Wilt u uitgebreide informatie over bijwerkingen? Vraag uw casemanager om de folder:

‘Bijwerkingen van chemotherapie’ en ‘Mondverzorging’.

Met betrekking tot beschermende maatregelen ten aanzien van excreta:

carboplatin 4 dagen, etoposide 5 dagen.

Nazorg

Wilt u meer informatie of hebt u last van bijwerkingen? Neem dan contact op met de casemanager Longoncologie:

Longoncologie spreekuur

Telefoonnummer: 06 – 257 208 23. Bereikbaar van maandag t/m vrijdag - 8.00 - 9.00 uur

E-mail: longoncologieinfo@vumc.nl

Spoed

overdag: 020 - 444 11 20 (poli Longziekten)

weekend/avond/nacht: 020 - 444 21 50 (afdeling Longziekten ziekenhuis)