Pembrolizumab als monotherapie bij hoofd-hals tumoren

Deze folder schetst een beeld van een behandeling met Pembrolizumab.Hoe gaat zoiets in zijn werk? Wat gebeurt er met uw lichaam? Wat zijn de bijwerkingen en hoe kunt u daar het beste mee omgaan?

Waarom doelgerichte therapie (targeted therapy)?

Het doel van de doelgerichte therapie is om de celdeling van kankercellen te remmen of te vernietigen.

Het verschilt per persoon hoe u op de behandeling gaat reageren. Maak het bespreekbaar met uw behandelaar als u last krijgt van bijwerkingen. De mate van bijwerkingen zegt niets over het resultaat van de behandeling.

Voor start van de doelgerichte therapie is het belangrijk dat u lichamelijk in staat bent om de behandeling te krijgen. Een van de voorwaarden is dat uw bloedwaarden binnen bepaalde waarden vallen. Via het laboratorium worden deze waardes gecontroleerd. Op basis van de bloedwaarden en hoe het met u gaat, beoordeelt uw behandelaar of de behandeling door kan gaan of niet.

Pembrolizumab

Pembrolizumab behoort tot de zogenaamde monoklonale antistoffen. Dit zijn eiwitten die buiten het lichaam zijn geproduceerd. Ze herkennen andere eiwitten zoals PD-1. PD-1 is een eiwit aan de buitenkant van de afweercellen en speelt een rol bij het afremmen van het immuunsysteem. Pembrolizumab blokkeert PD-1 waardoor het uw afweersysteem kan aanzetten om de tumorcellen op te ruimen.

Naast de Pembrolizumab krijgt u nog enkele andere medicijnen. Deze kunnen dienen ter ondersteuning van de behandeling, bijvoorbeeld om de bijwerkingen te beperken.

Hoe wordt de kuur gegeven?

De Pembrolizumab worden eenmaal in de drie of zes weken gegeven. Dit wordt gedaan via het bloedvat met behulp van een perifeer infuus op de dagbehandeling. De verpleegkundige verzorgt de toediening.

Pembrolizumab als monotherapie

Welke bijwerkingen kunnen optreden?

Het is moeilijk te voorspellen hoeveel last u heeft van de Pembrolizumab. Sommige patiënten merken weinig van de bijwerkingen. Anderen voelen zich een paar dagen niet lekker, of zijn echt ziek. In het volgende deel van deze tekst volgen de meest voorkomende bijwerkingen. Ze zijn gekoppeld aan manieren om ze te verzachten of voorkomen.

Overgevoeligheidsreactie Pembrolizumab

Pembrolizumab is een eiwit en kan, hoewel zelden, aanleiding geven tot een overgevoeligheidsreactie. Er wordt tijdens en kort na toediening goed op u gelet. Reacties waar u dan aan moet denken zijn: koorts, lage bloeddruk, rillingen, huiduitslag, misselijkheid en/of braken of opvliegers.

Als een reactie optreedt tijdens het infuus is het belangrijk dat u dit meldt aan de verpleegkundige. De reactie kan mogelijk behandeld worden door het infuus te vertragen, te stoppen of door middel van het toedienen van extra medicatie. Deze reacties kunnen ook uren na beëindigen van het infuus optreden.

Wat kunt u doen­?

Wees alert tijdens toediening en waarschuw bij klachten direct een verpleegkundige. Indien u thuis bent neem contact op met uw behandelaar of bel buiten kantoortijden naar het Amsterdam UMC, locatie VUmc, afdeling medische oncologie (3C).

Bijwerkingen Pembrolizumab

Over het algemeen wordt een behandeling met Pembrolizumab goed verdragen. Mogelijke bijwerkingen die gezien worden, zijn onder meer: vermoeidheid, hoesten, misselijkheid, huiduitslag, verstopping of diarree, jeuk, longontsteking, gewrichtspijn en stoornissen in de functie van de hormoonproducerende klieren. De meeste van deze bijwerkingen zijn mild en kunnen met gewone geneesmiddelen worden behandeld.

Problemen bij eten en drinken of misselijkheid

U kunt problemen ondervinden bij het eten. Dit kan komen door de tumor die het kauwen bemoeilijkt of een goede passage van het voedsel belemmert. Daarnaast kan de behandeling de eetlust verminderen of misselijkheidsklachten geven.

Wat kunt u doen?

Bespreek vragen en klachten met uw behandelaren, diëtist of de verpleegkundige. Wanneer u de misselijkheid onvoldoende onder controle krijgt met behulp van medicijnen, dan kan in overleg met uw behandelaar het beleid worden aangepast. Wat u verder tegen misselijkheid kunt doen: zoek een rustige, frisse omgeving op. Vermijd lichtprikkels en extreme geuren (kookluchtjes, parfum). Probeer zoveel mogelijk rechtop te zitten. Vooral na de maaltijd is dit van belang (30 tot 40 minuten). Draag comfortabele, ruim zittende kleding. Gebruik regelmatig kleine maaltijden, eet niet te vet, te warm, te koud, te zoet, te zuur of te sterk gekruid voedsel. U kunt naar de folder “Goede voeding bij kanker” vragen. Ook kunt u voor hulp en begeleiding rondom voeding via uw behandelaar een verwijzing voor de diëtist krijgen.

Bijwerkingen medicijnen tegen misselijkheid

Metoclopramide (primperan®) heeft als belangrijkste bijwerking sufheid en vermoeidheid en heeft daardoor een negatieve invloed op uw rijvaardigheid. Ook kunnen een onrustig of gejaagd gevoel en trekkingen in gezicht- en nekspieren optreden (zelden).

Invloed op de huid

De Pembrolizumab kan huiduitslag geven, meestal in lichte vorm met soms jeuk. Hiervoor kunnen medicijnen of een crème verlichtend werken, dit gaat altijd in overleg met uw behandelaar.

Wat kunt u doen?

Roodheid en jeuk verdwijnen vanzelf. Behandel uw huid met zorg; gebruik een goede crème, bijvoorbeeld met vitamine E. Bescherm uw huid buiten met een zonnebrandcrème die een hogere beschermingsfactor bevat dan u normaal gebruikt.

Effect op seksualiteit en vruchtbaarheid

Er wordt geadviseerd om adequate anticonceptieve maatregelen te nemen tijdens de behandeling. Toediening tijdens zwangerschap kan mogelijk leiden tot toegenomen kans op abortus.

Wat kunt u doen?

Voor meer informatie: KWF-folder ”Kanker en seksualiteit”. Met vragen over seksualiteit kunt u terecht bij uw zorgverleners in het ziekenhuis. Ook zijn er andere mogelijkheden voor vragen, advies en begeleiding omtrent problemen bij seksualiteit.

Pembrolizumab en uitscheidingsproducten

In uitscheidingsproducten (urine, ontlasting, drain- en wondvocht en ook bloed) kunnen geruime tijd resten medicatie voorkomen. Bij een behandeling met een monoklonale antilichaam zoals Pembrolizumab behoeft u, in tegenstelling tot een behandeling met chemotherapie, geen maatregelen te nemen.

Vaccinatie

4 weken voor tot en met 4 weken na de behandeling met Pembrolizumab mag u niet gevaccineerd (ingeënt) worden.

Impact van kanker

De diagnose en behandeling van kanker vragen lichamelijk, geestelijk en emotioneel veel van mensen. Het ziekte- en behandeltraject kan gepaard gaan met onder andere angst, somberheid, boosheid, machteloosheid, teleurstelling, druk op relaties of lichamelijke beperkingen. Tevens kan de ziekte gevolgen hebben ten aanzien van uw beroep en/of uw financiële situatie.

Wat kunt u doen?

Er bestaat geen antwoord op de vraag hoe je het beste met kanker kunt leven. Iedereen verwerkt het hebben van kanker op zijn eigen manier en in zijn eigen tempo. Soms lukt dit met hulp van familie en vrienden. Ook kan hulp en begeleiding wenselijk zijn, dan is aanvullende psychosociale hulp vanuit het Amsterdam UMC mogelijk. U kunt een verwijzing aan uw behandelaar vragen voor Medisch maatschappelijk werk, Geestelijke verzorging of de Psychologie.

Naast de hulpverlening in het ziekenhuis zijn er in Nederland verscheidene inloophuizen voor mensen met kanker. Via internet kunt u kijken voor een inloophuis in uw woonomgeving. Tot slot vinden sommige mensen het contact met lotgenoten prettig voor het delen van ervaringen en gevoelens omtrent het ziekte- en behandeltraject. U kunt lotgenotencontact zoeken via de verwijsgids van het IKNL op het internet.

AYA (adolescents and young adults) – zorg

AYA-zorg is leeftijdsspecifieke zorg voor jongvolwassenen, tussen de 18 tot 39 jaar, gediagnosticeerd met kanker. De zorg richt zich op alle aspecten die spelen in het leven van deze jongvolwassenen. Denk aan vragen over ziekte en behandeling, maar ook over sporten, opleiding, werk, het kopen van een huis, zelfstandigheid, relaties, vruchtbaarheid en seksualiteit. De vraag ‘Wie ben jij en wat heb jij nodig’ staat binnen AYA-zorg centraal. In het Amsterdam UMC, locatie VUmc en AMC zijn er AYA-spreekuren waarbij zorg wordt verleend door het AYA-team. Het AYA-team bestaat uit diverse disciplines: verpleegkundige (specialist), medisch specialist, fysiotherapeut, dietist, medisch maatschappelijk werk en een psycholoog.

Via uw behandelaar kunt u als jongvolwassene een doorverwijzing krijgen voor AYA-zorg.

Ede

Meer informatie is te vinden op/bij:

www.KWFkankerbestrijding.nl

www.herstel-en-balans.nl

www.verwijsgidskanker.nl

www.ayazorgnetwerk.nl

• Stichting Klankbord, contactgroep voor mensen met kanker in het hoofd/halsgebied

p/a N.F.K.

Sophialaan 8, 1075 BR, Amsterdam

Telefoon: 020-5700545, Fax: 020 5700559

• Nederlandse Stichting voor Gelaryngectomeerden (stembandlozen)

Maandag t/m donderdag 10.30-16.00 uur

Telefoon: 030-2321483, Fax: 030-2367420

Postbus 13, 3500 AA, Utrecht

tot dusver genoemde folders:

van KWF Kankerbestrijding:

• Goede voeding bij kanker
• Vermoeidheid na kanker
• Seksualiteit en kanker

Daarnaast kunt u onderstaande folders opvragen van

KWF Kankerbestrijding bij de verpleging :

• Teamwerk
• Herstel en balans

Wanneer contact met Amsterdam UMC, locatie VUmc?

Bij een behandeling met deze kuur kunnen zich dus tal van ‘normale’ bijwerkingen voordoen. Deze kunnen vervelend zijn, maar vormen niet altijd reden tot ongerustheid. Uiteraard staat u niet alleen. U kunt rekenen op hulp en steun van het ziekenhuis. Met vragen of problemen kunt u altijd bij ons terecht. Doet zich iets ongewoons voor, dat u niet vertrouwt, aarzelt u dan niet om contact op te nemen (binnen kantoortijden met de polikliniek, buiten kantoortijden met afdeling 3C).

Neem in ieder geval contact op bij:

• ernstige huidafwijkingen, wonden en branderige pijn aan de ogen.
• koorts (temperatuur boven 38,5ºC)
• koude rillingen
• spontane blauwe plekken
• aanhoudend bloedverlies
• aanhoudende diarree
• pijnlijke/harde/uitblijvende ontlasting
• ontstoken mondslijmvlies
• aanhoudend braken
• onvoldoende/niet kunnen eten en/of drinken
• toenemende pijn
• roodheid bij de PICC-lijn of port-a-cath
• bij elk ander nieuw verschijnsel waarvan u denkt dat het belangrijk kan zijn.

Wie kunt u bellen indien u contact moet opnemen of vragen heeft?

Administratie polikliniek

Werkdagen van 8.30 – 15.30 uur

Telefoon (020) 4440522

Alle vragen binnen kantooruren

Verpleegafdeling 3C, medische oncologie VUmc

Telefoon (020) 4442131

Alle vragen over (her)opname en overige vragen buiten kantooruren