Deze informatiefolder is samengesteld door het Amsterdam UMC om algemene informatie te verstrekken over uw behandeling met chemotherapie. Wat gebeurt er met uw lichaam? Wat zijn de bijwerkingen en hoe kunt u daar het best mee omgaan?
De kuur in de praktijk
De kuur is een combinatie van chemotherapie en immunotherapie.
- Trastuzumab, wordt via het infuus toegediend. De toediening duurt 90 minuten op dag 1, vervolgtoedieningen 30 minuten.
Trastuzumab is een doelgerichte therapie, gericht op monoklonale antilichaam (HER-2). De trastuzumab bindt zich aan het HER-2gen, waardoor de tumorcellen zich niet meer kunnen delen. De groei van de tumor neemt af.
De CAPOX kuur bestaat uit twee soorten chemotherapie:
- Oxaliplatin wordt via een infuus toegediend. De toediening duurt twee uur.
- Capecitabine tabletten;
2 x per dag (met een interval van 12 uur) de voorgeschreven dosis innemen. Neem de tabletten binnen 30 minuten na een kleine maaltijd in met water (probeer dit zo veel mogelijk op hetzelfde tijdstip te doen). Kauw niet op de tabletten. Bij problemen met innemen mag u de tabletten malen en oplossen in (suiker)water. Indien aanwezig mag u de tabletten ook via een voedingssonde toe dienen. U neemt de Capecitabine tabletten gedurende 14 achtereenvolgende dagen in, te beginnen op de avond van de Oxaliplatin toediening.
Tijdstip van innemen van de tweede dosering is afhankelijk van het tijdstip waarop de eerste dosering is ingenomen. Neemt u de eerste dosering ‘s avonds, neem dan de tweede dosering de volgende ochtend (12 uur later). In totaal neemt u 28 doseringen in.
Heeft u een dosis vergeten in te nemen of braakt u de dosering uit; neem de vergeten of uitgebraakte dosis niet alsnog in en verdubbel ook niet de volgende dosis. Bij twijfel neemt u contact op met het ziekenhuis.
|
Medicatie |
Toedienings- wijze |
3 wekelijks |
|||||
|
Dagen/dag cycli |
|||||||
|
Chemotherapie |
1 |
2 |
3 |
4 |
5-14 |
15-21 |
|
|
Oxaliplatine |
Infuus |
✓ |
|||||
|
Capecitabine |
Tablet |
✓ |
✓ |
✓ |
✓ |
✓ |
|
|
Immunotherapie |
|||||||
|
Trastuzumab |
Infuus |
✓ |
|||||
|
Anti-emetica |
Zofran 8mg Dexamethason 8mg |
✓ |
|||||
|
Anti-emetica thuis |
Metoclopramide 10 mg |
✓ |
✓ |
✓ |
|||
|
Ondersteunende medicatie |
Loperamide 2mg (zo nodig) |
||||||
Het aantal kuren dat toegediend wordt kan per patiënt verschillend zijn. Dit hangt samen met het soort kanker, de wijze waarop men de chemotherapie verdraagt en de mate waarin het ziekteproces reageert op de therapie. Verdraagt u de chemotherapie goed en neemt het ziekteproces in omvang af of blijft het stabiel, dan wordt de behandeling voortgezet.
Het is moeilijk te voorspellen hoeveel klachten u van de chemotherapie ondervindt. Er kunnen nog enkele andere medicijnen voorgeschreven worden. Deze dienen ter ondersteuning van de behandeling, bijvoorbeeld om bijwerkingen te beperken. Sommige mensen merken nauwelijks iets van bijwerkingen. Anderen voelen zich een paar dagen niet lekker of zijn echt ziek. Ook kan het zijn dat u zich tijdens de ene kuur goed voelt en tijdens een andere kuur meer klachten heeft. In de “rust” tussen de kuren kunt u lichamelijk en geestelijk weer op krachten komen en voelt u zich aanzienlijk beter.
Voorafgaand de chemotherapie vindt een gesprek plaats met uw medisch oncoloog en wordt uw bloedbeeld gecontroleerd.
Specifieke bijwerkingen voor deze kuur
Tintelingen/ kramp
Oxaliplatin kan tijdens het toedienen via het infuus een prikkelend gevoel veroorzaken. Tevens kunt u last krijgen van tintelingen in de handen en voeten. Ook in het strottenhoofd kunnen er krampen ontstaan. Dit kan een gevoel van benauwdheid in de keelholte teweegbrengen, hoewel er geen werkelijke vernauwing optreedt. Al deze tintelingen zijn gevoelig voor temperatuurswisselingen en kunnen worden uitgelokt of versterkt door kou.
Treden deze klachten op tijdens de infusie, meldt dit dan direct bij de verpleegkundige.
Wat kunt u doen?
- Vermijd temperatuurverschillen, zoals koude oppervlaktes en koud water.
- Houdt de handen en voeten warm, middels handschoenen.
- Drink geen koude dranken.
- Let vooral ’s winters op dat u bij het verlaten van de polikliniek geen koude lucht inademt: wikkel een sjaal om mond en neus en adem daar doorheen.
Misselijkheid
Om misselijkheidsklachten zo beperkt mogelijk te houden, kunt u het volgende schema aanhouden.
Dag 1
- De dag waarop u de kuur krijgt, krijgt u via het infuus anti-misselijkheidsmedicatie.
Dag 2 tot en met 4
- Metocloperamide (Primperan) tabletten of zetpillen 10mg mag u bij klachten 3 keer per dag innemen. Het wordt aangeraden deze medicatie in te nemen een half uur voor de maaltijd.
Indien misselijkheidsklachten blijven aanhouden na inname van Metoclopramide 10mg, dient u dit aan te geven bij de oncoloog. Via artsenrecept kan er worden gestart met het middel Ondansetron (Zofran).
- Ondansetron (Zofran) tabletten 8mg dient u twee keer per dag innemen, in de ochtend en avond. Tevens kunt u ook een zetpil van 16mg gebruiken, deze mag u één keer per dag gebruiken.
Let op: Ondansetron heeft als mogelijke bijwerkingen obstipatie en hoofdpijn.
Als ondanks het volgen van dit schema, de misselijkheid en/of braken onvoldoende onder controle blijkt te zijn, kan in overleg met uw oncoloog extra medicatie worden gestart. Zo nodig wordt de diëtiste ingeschakeld voor extra adviezen.
Huidreactie van de handen en voeten
(Hand - voet syndroom)
Handpalmen en voetzolen kunnen door de Capecitabine rood en gezwollen raken en pijnlijk aanvoelen. Bij pijnlijke handen en/of voeten moet u contact opnemen met uw behandelend oncoloog.
Ook kan de huid van het gehele lichaam droog worden en kan er jeuk optreden. De huid wordt gevoeliger voor zonlicht. Wanneer Capecitabine gedurende langere tijd ingenomen wordt, kan de huidskleur iets bruiner worden dan voor u normaal is.
Wat kunt u doen?
Behandel uw huid en vooral uw handen en voeten met zorg. Gebruik een vette zalf om de huid soepel te houden.
Draag geen knellende schoenen en zorg ervoor dat u geen wondjes aan handen en voeten krijgt.
Zit niet in de volle zon; u kunt veel sneller verbranden dan u gewend bent. Meld huidklachten aan uw oncoloog.
Pijn op de borst
Wanneer er pijn op de borst optreedt (vooral tijdens inspanning), dient de behandeling met Capecitabine onmiddellijk gestaakt te worden. Neem direct contact op met uw behandelend oncoloog.
Diarree
Diarree is dunne tot waterdunne ontlasting, meer dan 6 keer per dag.
Neem direct contact op met afdeling Medische Oncologie indien:
- Diarree frequentie meer dan 6 keer per dag
- U minder dat een liter vocht drinkt
- De diarree langer dan 24 uur aanhoudt
- Andere klachten ontstaan zoals koorts of braken
Wat kunt u doen?
Starten met loperamide (Imodium®). Start met 2 capsules (=4mg), continueer de loperamide door bij elke keer dat u diarree heeft een capsule (=2mg) in te nemen. U mag maximaal 16mg per dag innemen. Compenseer daarnaast het vochttekort door 2 liter per dag te drinken.
Mogelijk moet u na overleg met het ziekenhuis stoppen met inname van Capecitabine tabletten en kunt u eventueel later weer hervatten. Gemiste dagen worden dan niet ingehaald
Overgevoeligheid
Immunotherapie kan een verhoogde kans op een allergische reactie. Klachten die tijdens een allergische reactie ontstaan zijn roodheid, pijn in de onderrug, benauwdheidsklachten, huiduitslag, onrust, duizeligheid, beklemmend gevoel op de borst, rillen, lage bloeddruk.
Wat kunt u doen?
Informeer direct uw verpleegkundige als deze klachten ontstaan. De toediening wordt tijdelijk onderbroken en u krijgt medicatie om de klachten tegen te gaan.
Uitscheiding
Uw lichaam breekt de chemotherapie af, waardoor er resten medicatie aanwezig kunnen zijn in de uitscheidingsproducten zoals urine, ontlasting, braaksel en zweet. Hier is voorzichtigheid bij geboden.
- Oxaliplatin: tot 7 dagen na de behandeling zijn er resten aanwezig.
- Capecitabine: tot 2 dagen na het stoppen van de kuur zijn er resten aanwezig. Extra voorzichtigheid is geboden tot twee uur na inname van de tabletten. De oorspronkelijke toegediende dosis kan dan aanwezig zijn in het braaksel.
Ten slotte
Neem direct contact op met afdeling Medische Oncologie bij het ontstaan van (nieuwe) klachten.
Als u meer wilt weten of in contact wilt komen met andere patiënten met kanker, dan kunt u zich wenden tot de volgende adressen:
SPKS – Stichting voor Patiënten met Kanker aan het Spijsverteringskanaal (NFK)
p/a Postbus 8152
3503 RD Utrecht
Hier kunt u oncologisch gespecialiseerde hulpverlener opzoeken bijvoorbeeld voor revalidatie.
Adviezen bij chemotherapie en voeding.
Daarnaast kunt u folders van de afdeling voorlichting van het Amsterdam UMC en van het Voorlichtingscentrum KWF Kankerbestrijding in de wachtruimte vinden of bij de verpleging opvragen.