Deze informatiefolder is samengesteld door Amsterdam UMC om algemene informatie te verstrekken over uw behandeling. Wat gebeurt er met uw lichaam? Wat zijn de bijwerkingen en hoe kunt u daar het best mee omgaan?

Wat is doelgerichte therapie?

Bij doelgerichte therapie worden medicijnen gegeven om kankercellen te doden of de groei ervan te remmen. Deze medicijnen richten zich op bepaalde afwijkingen in kankercellen. Verhoogde aanwezigheid van EGFR (epidermale groeifactor receptor) en BRAF zijn zulke afwijkingen die bij sommige kankersoorten voorkomen. Kankercellen blijven hierdoor groeien. EGFR-remmers, zoals cetuximab, zijn medicijnen die EGFR blokkeren. Encorafenib blokkeert BRAF. Hierdoor kan de tumorcel niet meer groeien, uitzaaien en wordt afsterven van de tumorcellen niet langer tegen gegaan.

De behandeling in de praktijk

Cetuximab wordt via het infuus toegediend. De toediening duurt de eerste keer 120 minuten. De vervolgtoedieningen duren 60 minuten. Encorafenib-tabletten worden 1x per dag ingenomen, bij voorkeur in de ochtend. U hoeft hiervoor niet nuchter te zijn. Heeft u een dosis vergeten in te nemen of braakt u de dosering uit; neem de vergeten of uitgebraakte dosis niet alsnog in en verdubbel ook niet de volgende dosis. Vermijd het gebruik van grapefruit- en/of pompelmoessap en gebruik geen Sint-Janskruid. Deze middelen kunnen de werking van encorafenib beïnvloeden.

Medicatie-schema

Medicatie

Toediening

1 keer per 4 weken

dag/dagen cycli

Doelgerichte therapie

1

2 - 14

15

16 - 28

encorafenib

tablet

V

V

V

V

cetuximab

infuus: 60 minuten;

1e toediening 120 minuten

V

V

Ondersteunende medicatie

clemastine 2mg

infuus bolus

V

V

magnesiumsulfaat 2000mg

infuus zo nodig

V

V

doxycycline 100mg

tablet zo nodig

V

V

V

V

hydrocortison-crème

zo nodig

V

V

V

V

dexamethason 8mg

infuus bolus

V

V

Anti-emetica thuis

metoclopramide

tablet of zetpil

V

V

V

V

Het aantal behandelingen dat toegediend wordt, kan per patiënt verschillend zijn. Dit hangt samen met de wijze waarop men de behandeling verdraagt en de mate waarin het ziekteproces reageert op de therapie. Verdraagt u de behandeling goed en neemt het ziekteproces in omvang af of blijft het stabiel, dan wordt de behandeling voortgezet.

Het is moeilijk te voorspellen of u veel of weinig last van de behandeling ondervindt. Sommige mensen merken nauwelijks iets van bijwerkingen. Anderen voelen zich een paar dagen niet lekker, of zijn echt ziek. Ook kan het zo zijn dat u zich tijdens de ene behandeling goed voelt en tijdens een andere behandeling meer klachten heeft. In de ‘rust’ tussen de behandelingen kunt u lichamelijk en geestelijk weer op krachten komen en voelt u zich aanzienlijk beter.

    • Voorafgaand de behandeling vindt een gesprek plaats met uw behandelend arts of verpleegkundig specialist en wordt uw bloedbeeld gecontroleerd.

Specifieke bijwerkingen voor deze behandeling

Overgevoeligheidsreactie

Cetuximab kan aanleiding geven tot een overgevoeligheidsreactie. Daarom krijgt u voor iedere toediening va cetuximab, via het infuus 2 mg clemastine (Tavegyl®) en dexamethason toegediend om een overgevoeligheidsreactie te voorkomen. Tevens wordt er tijdens en tot een uur na de toediening goed op u gelet door o.a. uw pols, temperatuur en bloeddruk regelmatig te controleren. Rode huiduitslag; benauwdheid; heesheid; slikklachten; misselijkheid; braken; diarree; verlaging van de bloeddruk en duizeligheid kunnen uiting zijn van overgevoeligheid. Deze klachten zijn met medicatie snel en afdoende te behandelen. De meeste patiënten kunnen nadat de klachten verdwenen zijn verder behandeld worden met cetuximab.

Wat kunt u doen?

  • Wees alert tijdens de toediening en waarschuw bij klachten direct een verpleegkundige.

Bijwerkingen van de medicatie tegen een allergische reactie

Dexamethason (Corticosteroïd)

Van dexamethason zijn in deze dosering in het algemeen geen bijwerkingen te verwachten. Enkele patiënten kunnen op de dag van toediening een onrustig gevoel en/of warmte of roodheid in het gezicht ervaren of een hongergevoel. Sommige patiënten hebben de nacht na de dexamethason-toediening last van slapeloosheid. Daarnaast kan dexamethason invloed hebben op uw stemming. Somberheid of opgewektheid in een mate die u niet van uzelf gewend bent, kunnen voorkomen. Ook kan uw lichaam vocht vasthouden in de weefsels met als gevolg gewichtstoename. Hierdoor kunt u een ‘voller’ gezicht krijgen. Indien u een gevoel van dorst heeft of veel moet plassen, kan dit komen door bloedsuikerspiegelschommelingen. Meld dit aan uw behandelend arts of verpleegkundig specialist.

Wat kunt u doen?

  • Deze bijwerkingen verdwijnen van zelf en zijn van korte duur.

Clemastine (Tavegyl®)

Clemastine brengt in veel gevallen een gevoel van slaperigheid en sufheid teweeg. Dit gevoel kan tot 12 uur na toediening aanhouden. Ook kunnen er coördinatiestoornissen optreden. Clemastine heeft een negatieve invloed op uw rijvaardigheid, rij niet zelf naar huis.

Rode acné-achtige huiduitslag

De uitslag komt het meest voor op gezicht, hoofdhuid, schouders, borst en rug; de gebieden waar veel talgklieren voorkomen. De huiduitslag kan gepaard gaan met jeuk. De afwijkingen ontstaan meestal binnen de eerste 3 weken van de behandeling, nemen tijdens voortgang van de behandeling af maar kunnen gedurende de hele behandeling opvlammen.

Wat kunt u doen?

  • Verzorg uw huid goed.
  • Gebruik ongeparfumeerde verzorgingsproducten zonder alcohol.
  • Gebruik niet vette producten zodat de talgklieren niet verder verstopt raken.
  • Douche kort met niet te warm water.
  • Nat scheren wordt afgeraden. Reinig de scheerkoppen van een elektrisch scheerapparaat regelmatig met alcohol 70%.
  • Zonlicht verergert de huidafwijkingen, vermijdt daarom direct zonlicht. Draag een hoed of pet om uw gezicht te beschermen, ook bij bewolkt weer. Gebruik ongeparfumeerde zonnebrandcrème of sunblock op waterbasis.
  • Bij jeuk of heftige huidafwijkingen zal uw behandelend art of verpleegkundig specialist de huidarts in consult vragen.

Droge huid, huidkloven

De huid kan rood en schilferig worden, kloven kunnen ontstaan aan de vingertoppen, tenen, ellebogen en hielen. Vooral bij koud winterweer droogt de huid uit. Deze bijwerkingen kunnen na de eerste 4 weken van de behandeling ontstaan.

Wat kunt u doen?

  • Bescherm uw huid bij koud weer met warme kleding en handschoenen.
  • Draag geen knellende kleding of schoenen.
  • Verzorg uw huid goed.
    • Gebruik bij een droge huid wel een vette crème.
    • Draag bij huishoudelijk werk katoenen handschoenen waar overheen rubber handschoenen om uw handen te beschermen tegen vocht en schoonmaakmiddelen. Katoenen handschoenen zijn verkrijgen bij de apotheek.
    • Voorkom wondjes. Ook bij kloven kan de huidarts in consult gevraagd worden.

Nagelriem ontsteking

Dit is een pijnlijke ontsteking aan de nagelrand van de vingers of veelal de grote teen. Deze ontsteking kan na 7 tot 8 weken van behandeling optreden.

Wat kunt u doen?

  • Voorkom infecties aan de nagelriemen.
  • Knip de nagels recht en kort af.
  • Vermijd wondjes aan handen en voeten en draag geen knellende schoenen.
  • Overleg in geval van verwondingen of ontsteking met uw arts.
  • Wondjes en ontstekingen aan de nagelriem kunt u desinfecteren met jodiumzalf. Dit is bij de apotheek verkrijgbaar.
    • Ook bij nagelriemontsteking kan de huidarts in consult gevraagd worden.

Ontsteking van het oogbindweefsel (conjunctivitis)

Heel zelden treedt er een ontsteking van het oogbindweefsel op. Dit uit zich in een branderig pijnlijk gevoel en roodheid van het oog.

Wat kunt u doen?

  • Neem contact op met uw behandelend arts of verpleegkundig specialist.

Trombose

Door encorafenib bestaat er een kleine kans op trombose: het ontstaan van een bloedstolsel in een bloedvat van uw long, arm of been.

  • longembolie: klachten van pijn bij de ademhaling en kortademigheid
  • trombosebeen/-arm: klachten van een pijnlijke, dikke en rode arm of been.

Wat kunt u doen?

  • Neem bij bovenstaande klachten direct contact op met uw behandelend arts of uw verpleegkundig specialist.

Bloeding

Encorafenib kan bloedingsproblemen veroorzaken. Neem direct contact op met uw behandelend arts of verpleegkundig specialist als u verschijnselen van bloedingsproblemen heeft, zoals het ophoesten van bloed, bloedstolsels, braaksel dat bloed bevat, rode of zwarte stoelgang die eruitziet als teer, bloed in de urine, maag- (buik)pijn of ongewoon vaginaal bloedverlies.

Meer informatie

Neem direct contact op met uw behandelend arts of verpleegkundig specialist bij het ontstaan van ernstige huidafwijkingen, wonden en branderige pijn aan de ogen.

Wilt u meer informatie of zoekt u contact met lotgenoten? Bekijk dan de volgende websites

  • www.kanker.nl/verwijsgids
    Hier vindt u oncologisch gespecialiseerde hulpverleners, bijvoorbeeld voor revalidatie.
  • www.voedingenkankerinfo.nl
    Voor voedingsadviezen bij chemotherapie.
  • www.darmkanker.nl
    Stichting Darmkanker is er voor iedereen die leeft met - of behandeld is voor darmkanker, en voor hun naasten. De Stichting biedt betrouwbare informatie, ervaringsdeskundigheid en steun.

Daarnaast kunt u folders van de afdeling voorlichting van Amsterdam UMC en van KWF Kankerbestrijding in de wachtruimte vinden of bij de verpleging opvragen.