Medische oncologie

In deze folder leest u informatie over een behandeling die bestaat uit chemotherapie en immunotherapie. Hoe gaat zoiets in zijn werk? Wat gebeurt er met uw lichaam? Wat zijn de bijwerkingen en hoe kunt u daar het beste mee omgaan?

Waarom chemotherapie? (carboplatin, paclitaxel, bevacizumab)

Chemotherapie is de behandeling van kanker met medicijnen, zogenoemde cytostatica, die de celdeling remmen. Na toediening komen ze in het bloed terecht en worden zo door het lichaam verspreid en kunnen zij kankercellen vrijwel overal in het lichaam bereiken.

Het hele lichaam wordt aangepakt, inclusief het gezonde deel. Maar de gezonde cellen herstellen zich aanzienlijk sneller dan de kwaadaardige. Daar maakt de chemotherapie gebruik van. Het is erop gericht om kwaadaardige cellen te vernietigen, met optimaal behoud van de gezonde.

Waarom immunotherapie? (atezolizumab)

Immuuntherapie in de vorm van een PD-1-remmer voorkomt de binding tussen het PD-1-eiwit en het PD-L1-eiwit op de kankercel. Doordat deze binding niet meer tot stand komt, wordt de kankercel weer herkenbaar voor het afweersysteem. Immuuntherapie stimuleert dus het eigen immuunsysteem om de kankercel te herkennen en te vernietigen, met als mogelijk resultaat afname van de kanker.

Combinatiebehandeling

De behandeling bestaat uit 4 kuren carboplatin + paclitaxel + bevacizumab + atezolizumab,

1x per 3 weken. Na deze 4 kuren gaat u door met bevacizumab en atezolizumab, 1x per 3 weken tot de behandeling niet meer werkt of stopt in verband met te veel last van bijwerkingen.

De kuur zelf duurt ongeveer 5 uur, maar met alle voorbereidingen erbij, duurt het ruim 6 uur. Vanaf kuur 5 met alleen toediening van bevacizumab en atezolizumab duren bijna 2 uur.

Responsbeoordeling (kijken of de tumor gereageerd heeft op de behandeling) zal gemiddeld na elke 2 - 4 kuren plaatsvinden door een CT-scan te maken.

Een kuur in de praktijk

Een uur voor de afspraak met de longarts, laat u bloed afnemen op poli P 1^e-etage. Daarna bespreekt de longarts met u, hoe u zich voelt en beoordeelt de bloedwaarden.

Als na bloedafname blijkt dat uw bloeduitslag niet goed is, dan kan de kuur worden uitgesteld. Eventueel wordt de dosering van de chemotherapie aangepast.

De carboplatin–paclitaxel–bevacizumab-kuur bestaat uit 3 soorten chemotherapie

• Paclitaxel wordt opgelost in het middel cremophor. Dit middel kan in een enkel geval een allergische reactie veroorzaken. U krijgt op de dagbehandeling voor start medicatie om een allergische reactie te voorkomen. Meldt klachten direct bij de verpleegkundige.
• Bevacizumab (Avastin^®): de werking hiervan is gericht tegen het eiwit VEGF, een groeifactor die van belang is bij het ontstaan van nieuwe bloedvaten. Bevacizumab heeft invloed op de doorlaatbaarheid van de tumorvaten waardoor bijvoorbeeld chemotherapie beter in de tumor kan doordringen. Bij afwijkende bloedwaarden, afwijkende bloeddruk of als er andere klachten zijn kan de arts besluiten de kuur uit te stellen of aanvullende medicatie te geven.
• Atezolizumab: u ontvangt van uw arts of van de casemanager Longoncologie een apart informatieboekje over de werking en de bijwerkingen van Atezolizumab.

De middelen worden gegeven via een infuus op de dagbehandeling unit (DBU) poli 4W.

Chemotherapie/immunotherapie-schema

Schema met medicijnen tegen misselijkheid

Het recept voor deze medicijnen krijgt u van de longarts voor start van de chemotherapie.

Deze medicijnen kunnen bijwerkingen hebben:

Zofran^® (ondansetron)

Dit krijgt u op de dag van de behandeling via het infuus. Zofran^® wordt gebruikt ter voorkoming van ernstige misselijkheid en braken als gevolg van bestraling of chemotherapie bij kanker.

Bijwerking:

• maag/darmklachten (vooral verstopping),
• hoofdpijn
• gevoel van warmte (opvliegers).

Dexamethason

Dit krijgt u op de dag van de behandeling via het infuus. Dit medicijn (een zogenaamd corticosteroid-hormoon) heeft verschillende werkingen. Het remt ontstekingen en vermindert allergische reacties. Het werkt in sommige gevallen tegen pijn. Het kan ook misselijkheid en braken verminderen.

Bijwerkingen (soms):

• spierpijn
• maagdarmklachten (zoals misselijkheid en maagklachten)
• hoofdpijn, duizeligheid
• slapeloosheid, rusteloosheid, opwinding
• angst en depressie
• overgevoeligheidsreacties met huiduitslag en jeuk of opzwellen van het gezicht.

Primperan^® (metoclopramide):

Dit medicijn voorkomt/vermindert misselijkheid en braken bij onder andere een chemokuur bij kanker.

Dit middel kan het reactievermogen beïnvloeden:

Rijd geen auto of andere voertuigen in de eerste 3 dagen van het gebruik. Pas ook op bij andere activiteiten waarbij de oplettendheid nodig is, zoals het bedienen van machines en werken op hoogte. Door bijwerkingen zoals slaperigheid, moeheid of slap gevoel wordt het reactievermogen verminderd. Als er na 3 dagen nog bijwerkingen zijn nog steeds niet autorijden.

Pas op met alcohol omdat dit het reactievermogen nog verder kan verminderen.

Bijwerkingen:

• (regelmatig): slaperigheid, moeheid en slap gevoel.
• (soms): diarree, verstopping.

De belangrijkste mogelijke bijwerkingen van de kuur

Het is moeilijk te voorspellen of u veel of weinig last van de chemotherapie ondervindt. Sommige mensen merken nauwelijks iets van bijwerkingen. Anderen voelen zich een paar dagen niet lekker, of zijn echt ziek.

Hieronder staan de meest voorkomende bijwerkingen vermeld van de chemotherapie:

• misselijkheid
• invloed op het slijmvlies van de mond maag en darmen
• invloed op de algemene gesteldheid en vermoeidheid
• invloed op rode, witte bloedcellen en bloedplaatjes:
  • u bent hierdoor vatbaarder voor infecties, bloedarmoede, bloedingen (neusbloeding, bloed bij uw urine en/of ontlasting en sneller blauwe plekken)
• haaruitval
• invloed op het gehoor
• invloed op de nieren
• invloed op het zenuwstelsel.

Haaruitval

De behandeling die u krijgt veroorzaakt haaruitval. De hoofdhuid kan ook gevoelig of zelfs pijnlijk worden. Niet alleen uw hoofdhaar, maar ook uw wenkbrauwen, wimpers, oksel-, lichaams- en schaamhaar kunnen uitvallen.

In alle gevallen is haaruitval ten gevolge van chemotherapie tijdelijk. U kunt overwegen een pruik te nemen. Bij de casemanager of longarts kunt u een machtiging krijgen zodat u (een deel van) de kosten van de pruik kunt declareren bij uw verzekering.

Aan het eind van de behandeling begint uw haar na ongeveer een maand weer te groeien.

Gewrichts- en spierpijn

Enkele dagen na de behandeling kan gewrichtspijn, spierpijn of spierzwakte optreden. Deze klachten kunnen ontstaan door chemotherapie en/of de immunotherapie.

Invloed op het zenuwstelsel (neuropathie)

Paclitaxel kan invloed hebben op het zenuwstelsel. Dit kan zich uiten in een branderig, tintelend, pijnlijk gevoel in de handen en voeten en dan met name in de vingertoppen, in de tenen en de voetzolen. Er kan een ‘doof’ gevoel ontstaan.

Deze klachten moet u goed aangeven aan uw arts, zodat de behandeling eventueel aangepast kan worden. Daarnaast wordt geadviseerd om goede, niet knellende schoenen te dragen en handen en voeten goed beschermen tegen de kou.

Beschermende maatregelen tav excreta:

• carboplatin - 4 dagen
• paclitaxel - 2 dagen
• bevacizumab en atezolizumab - niet van toepassing.

Hieronder staan de bijwerkingen vermeld van immunotherapie:

Bijwerkingen Bevacizumab

Er kan (tijdelijk) een verhoogde bloeddruk ontstaan. Daarom wordt uw bloeddruk bij toediening gecontroleerd.

Door de invloed van bevacizumab op het aanmaken van nieuwe bloedvaten kan wondgenezing bemoeilijkt worden. Daarom kan een behandeling van bevacizumab niet direct na een operatie plaatsvinden.

De bijwerkingen van Atezolizumab

De meeste patiënten hebben ofwel geen last, of last van bijwerkingen die over het algemeen goed te behandelen zijn. Mogelijke bijwerkingen die gezien worden zijn:

• vermoeidheid
• kortademigheid
• hoesten
• longontsteking
• huiduitslag
• diarree of verstopping
• leverfunctie afwijkingen
• gewrichts- en spierpijn
• stoornissen van de schildklierfunctie
• gewichtstoename.

De meeste van deze bijwerkingen zijn mild en kunnen met gewone geneesmiddelen behandeld worden. Sommige klachten zijn alleen te beoordelen door bloedafname of andere onderzoeken.

Meer informatie of vragen?

Bij vragen of last van bijwerkingen, neem contact op met de casemanagers Longoncologie.

• Longoncologie spreekuur:
• maandag t/m vrijdag 8.00 - 9.00 uur
• telefoon 06 – 257 208 23
• e-mail longoncologieinfo@vumc.nl
• Spoed overdag: telefoonnummer 020 – 444 11 20
• Spoed weekend/avond/nacht: telefoonnummer 020 – 444 21 50