Medische oncologie

In deze folder leest u informatie over een behandeling die bestaat uit chemotherapie en immunotherapie. Hoe gaat zoiets in zijn werk? Wat gebeurt er met uw lichaam? Wat zijn de bijwerkingen en hoe kunt u daar het beste mee omgaan?

Waarom chemotherapie? (carboplatin en gemcitabine)

Chemotherapie is de behandeling van kanker met medicijnen, zogenoemde cytostatica, die de celdeling remmen. Na toediening komen ze in het bloed terecht en worden zo door het lichaam verspreid en kunnen zij kankercellen vrijwel overal in het lichaam bereiken.

Het hele lichaam wordt aangepakt, inclusief het gezonde deel. Maar de gezonde cellen herstellen zich aanzienlijk sneller dan de kwaadaardige. Daar maakt de chemotherapie gebruik van. Het is erop gericht om kwaadaardige cellen te vernietigen, met optimaal behoud van de gezonde.

Waarom immunotherapie? (Nivolumab)

Immuuntherapie in de vorm van een PD-1-remmer voorkomt de binding tussen het PD-1-eiwit en het PD-L1-eiwit op de kankercel. Doordat de binding niet meer tot stand komt, wordt de kankercel weer herkenbaar voor het afweersysteem. Immuuntherapie stimuleert dus het eigen immuunsysteem om de kankercel te herkennen en te vernietigen, met als mogelijk resultaat afname van de kanker.

Combinatiebehandeling

De Carboplatin–gemcitabine-nivolumab-kuur bestaat uit

• 2 soorten chemotherapie: carboplatin en gemcitabine
• 1 soort immunotherapie: nivolumab.
• De middelen worden gegeven via een infuus op de dagbehandeling unit (DBU) poli W 4^e-etage. De combinatiebehandeling duurt ongeveer 2,5 uur. Op dag 8 krijgt u alleen gemcitabine op de dagbehandeling, dit duurt ongeveer 1 uur.

De behandeling bestaat uit 3 kuren carboplatin+gemcitabine+nivolumab, 2 weken achter elkaar, met daarna 1 week rust (zie schema).

Na 6 weken worden er onderzoeken gedaan. Uw behandelend arts bepaalt welke onderzoeken dat zijn: CT-scan en/of PET-scan en/of MRI-scan van uw hersenen. Hierna wordt besproken of u een derde kuur krijgt. Vervolgens overleggen een longarts, een longchirurg en een radiotherapeut of een operatie mogelijk is.

Een kuur in de praktijk

Een uur voor de afspraak met de longarts, laat u bloed afnemen op poli P 1^e-etage .

Daarna bespreekt de longarts (poli M1^e-etage) met u, hoe u zich voelt en beoordeelt de bloedwaarden.

Als na bloedafname blijkt dat uw bloeduitslag niet goed is dan kan de kuur worden uitgesteld. Eventueel wordt de dosering van de chemotherapie aangepast.

Voorafgaand aan de kuur

Indien u diclofenac (voltaren^®), ibuprofen of naproxen gebruikt moet u hiervooraf mee stoppen. Overleg met uw longarts voor een vervangend medicijn.

Chemotherapie/immunotherapie-schema

Schema met medicijnen tegen misselijkheid

Het recept voor deze medicijnen krijgt u van de longarts voor start van de chemotherapie.

Bijwerkingen

Deze medicijnen kunnen bijwerkingen hebben.

Zofran (ondansetron)

Dit middel krijgt u op de dag van de behandeling via het infuus op de dagbehandeling.

Zofran wordt gebruikt ter voorkoming van ernstige misselijkheid en braken als gevolg chemotherapie bij kanker.

Bijwerking:

maag-/darmklachten (vooral verstopping), hoofdpijn en een gevoel van warmte (opvliegers).

Dexamethason

Dit middel krijgt u op de dag van de behandeling via het infuus op de dagbehandeling.

Dit medicijn heeft verschillende werkingen. Het remt ontstekingen en vermindert allergische reacties. Het werkt in sommige gevallen tegen pijn. Het kan ook misselijkheid en braken verminderen.

Bijwerkingen (soms):

• spierpijn
• maagdarmklachten (zoals misselijkheid en maagklachten)
• hoofdpijn, duizeligheid
• slapeloosheid
• rusteloosheid, opwinding
• angst en depressie
• overgevoeligheidsreacties met huiduitslag en jeuk of opzwellen van het gezicht.

Indien u te veel last heeft van slapeloosheid na inname van dexamethason, kunt u met de arts overleggen over een schema van alleen in de ochtend.

Primperan^® (metoclopramide)

Dit medicijn voorkomt/vermindert misselijkheid en braken bij onder andere een chemokuur bij kanker.

Dit middel kan het reactievermogen beïnvloeden:

Rijd geen auto of andere voertuigen in de eerste 3 dagen van het gebruik. Pas ook op bij andere activiteiten waarbij de oplettendheid nodig is, zoals het bedienen van machines en werken op hoogte. Door bijwerkingen zoals slaperigheid, moeheid of slap gevoel wordt het reactievermogen verminderd. Als er na 3 dagen nog bijwerkingen zijn nog steeds niet autorijden.
Pas op met alcohol omdat dit het reactievermogen nog verder kan verminderen.

Bijwerkingen:

• (regelmatig): slaperigheid, moeheid en slap gevoel.
• (soms): diarree, verstopping.

De belangrijkste mogelijke bijwerkingen van de chemotherapie

Het is moeilijk te voorspellen of u veel of weinig last van de chemotherapie ondervindt. Sommige mensen merken nauwelijks iets van bijwerkingen. Anderen voelen zich een paar dagen niet lekker, of zijn echt ziek.

Hieronder staan de meest voorkomende bijwerkingen vermeld van de chemotherapie:

• misselijkheid
• invloed op het slijmvlies van de mond maag en darmen
• invloed op de algemene gesteldheid en vermoeidheid
• invloed op het beenmerg (rode, witte bloedcellen en bloedplaatjes)
  • hierdoor vatbaarder voor infecties; verhoogde kans op bloedarmoede; bloedingen (neusbloeding, bloed bij urine of ontlasting, blauwe plekken)
• haaruitval
• invloed op het gehoor
• invloed op de nieren
• invloed op het zenuwstelsel
• huiduitslag.

Beschermende maatregelen excreta

• carboplatin 4 dagen
• gemcitabine 2 dagen.

De belangrijkste mogelijke bijwerkingen van de immunotherapie

De meeste patiënten hebben ofwel geen last of last van bijwerkingen die over het algemeen goed te behandelen zijn. Mogelijke bijwerkingen die gezien worden zijn:

• vermoeidheid
• kortademigheid
• hoesten
• longontsteking
• huiduitslag
• diarree of verstopping
• leverfunctieafwijkingen
• gewrichts- en spierpijn
• stoornissen van de schildklierfunctie
• gewichtstoename.

De meeste van deze bijwerkingen zijn mild en kunnen met gewone medicijnen behandeld worden. Sommige klachten zijn alleen te beoordelen door bloedafname of andere onderzoeken.

Meer informatie en vragen

Bij vragen of last van bijwerkingen, neem contact op met de casemanagers Longoncologie:

• Longoncologie spreekuur: 06 257 208 23

Maandag t/m vrijdag 8.00 - 9.00 uur

Of mail naar longoncologieinfo@vumc.nl

• Spoed overdag: 020 – 444 11 20 (polikliniek Longziekten tot 16.00 uur)
• Spoed weekend/avond/nacht: 020 - 444 21 50 (afdeling Longziekten, ziekenhuis)