Medische Microbiologie & Infectiepreventie (MMI)

Het Nederlands Referentielaboratorium voor Bacteriële Meningitis (NRLBM) heeft sinds 1975 een belangrijke referentietaak bij het monitoren van bacteriële meningitis (hersenvliesontsteking) in Nederland. Over de jaren is deze referentietaak breder geworden en vallen ook vele andere meldingsplichtige bacteriële infecties onder het NRLBM. Voor het uitvoeren van deze taak werken wij nauw samen met medisch microbiologische laboratoria van alle ziekenhuizen in Nederland, de GGD-en en het RIVM. Per jaar ontvangt het NRLBM ongeveer 4000 bacterie isolaten vanuit Nederlandse ziekenhuizen. Sinds de oprichting van het lab in 1959 heeft het Referentielaboratorium een grote collectie bacteriestammen opgebouwd, die binnen de afdeling Medisch Microbiologie & Infectiepreventie en in samenwerkingsverband met andere afdelingen binnen het Amsterdam UMC wordt gebruikt en gedeeld voor onderzoeksdoeleinden.

Referentietaak

Medische Microbiologische laboratoria uit heel Nederland sturen van elke patiënt met meningitis of een andere binnendringende (invasieve) infectie een gekweekt bacterie-isolaat in naar het NRLBM. Het NRLBM karakteriseert de bacterie-isolaten; het bepaald bijvoorbeeld de serogroep bij meningokokken en het serotype bij pneumokokken. Deze informatie is o.a. belangrijk voor het vaststellen van vaccin effectiviteit, het detecteren van uitbraken en voor het ontwikkelen en het invoeren van nieuwe vaccins tegen deze levensbedreigende infecties.

Bacteriële meningitis kan door verschillende soorten bacteriën worden veroorzaakt. De belangrijkste verwekkers van bacteriële meningitis in Nederland zijn Neisseria meningitidis (de meningokok), Haemophilus influenzae type b en Streptococcus pneumoniae (de pneumokok). Deze bacteriesoorten zijn te onderscheiden in verschillende meningokokken serogroepen en pneumokokken serotypen. Voor de drie genoemde verwekkers van meningitis zijn vaccins opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma, namelijk het MenACWY vaccin voor meningokokken, het PCV15 vaccin voor pneumokokken, dat beschermt tegen 15 verschillende serotypen, en het Hib vaccin voor Haemophilus influenzae type b. Alhoewel er ook vaccins tegen meningokokken-B beschikbaar zijn, zijn die momenteel niet opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma. 

Wat stuurt u in?

Naast verwekkers van bacteriële meningitis verzamelen we ook bacteriële isolaten die andere invasieve (meldingsplichtige) infecties veroorzaken, zoals Streptococcus pyogenes als verwekker van invasieve groep A streptokokken infecties en Listeria monocytogenes als verwekker van listeriosis. Om overzichtelijk te maken welke isolaten wij graag zouden ontvangen, kunt u onderstaand overzicht gebruiken.

Doorlooptijd

Voor de meest voorkomende micro organismen hebben we de tijd die nodig is om tot een uitslag te komen in een tabel samen gevat:

De doorlooptijd is indicatief. Door verschillende redenen kan het voorkomen dat een uitslag op zich laat wachten. Bij vragen kunt u altijd contact opnemen. Vaak is het grootste deel van de uitslag al op de tweede dag bekend, zoals bijvoorbeeld de groepering van N. meningitidis. Afhankelijk van dag van binnenkomst (vrijdag) of andere onvoorziene omstandigheden kan de uitslag wat langer duren.

Aanvraagformulier

Graag zien wij dat u als inzender gebruik maakt van ons NRLBM inzendformulier. Deze wordt meegestuurd in de paarse verzendetui. De laatste versie van het aanvraagformulier is hieronder te downloaden.