U leest hierna informatie over nierstenen en wat u het beste kunt eten en drinken als u nierstenen heeft (of heeft gehad).
Vetgedrukte woorden worden uitgelegd onderaan deze tekst.
Wat zijn nierstenen
Bij het plassen verwijdert uw lichaam afvalstoffen zoals zouten. Soms lossen deze zouten niet goed op in de urine. Daarom kunnen er harde steentjes ontstaan. We noemen deze steentjes nierstenen.
Kleine steentjes plast u meestal gewoon uit. Soms blijft een steen zitten. U kunt dan pijn hebben. Als u één keer een niersteen had, is de kans groot dat u weer een nieuwe krijgt. De kans is ongeveer 50%.
Nierstenen bestaan uit verschillende soorten zouten. Dit zijn bijvoorbeeld:
- calciumoxalaat
- calciumfosfaat
- urinezuur
- magnesium-ammoniumfosfaat
- cystine
Goede voeding kan helpen om minder kans te hebben op nierstenen.
Oorzaken van nierstenen
Nierstenen kunnen sneller ontstaan door verschillende oorzaken. Hieronder leest u een uitleg van belangrijke oorzaken.
- U maakt geconcentreerde urine als u te weinig drinkt, bij veel zweten of als u vaak diarree heeft.
- Er zitten te veel zouten in de urine. Dat komt bijvoorbeeld door veel zout eten of veel dierlijk eiwit eten.
- De zuurgraad van de urine is veranderd. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij een urineweginfectie.
- U kunt geboren zijn met een aanleg voor nierstenen.
Voedingsadviezen bij nierstenen
Gezond eten is belangrijk voor iedereen. Het helpt u om minder kans op nierstenen te hebben. Volgt u de adviezen van de Schijf van Vijf? Dan krijgt u alle belangrijke voedingsstoffen binnen die uw lichaam nodig heeft.
Op de website van het Voedingscentrum kunt u met de Schijf van Vijf kijken wat u per dag ongeveer nodig heeft. Uw diëtist vertelt u hoe u op uw voeding kunt letten.
Bron: https://www.nieuwsvoordietisten.nl/start-doorontwikkeling-schijf-van-vijf/
Veel drinken
Het is belangrijk dat u elke dag genoeg drinkt. U moet per dag minimaal 2,5 liter urine plassen. Dan is uw urine licht van kleur. Hoe lichter de kleur, hoe beter.
Drink daarom elke dag ongeveer 2,5 tot 3 liter vocht. Dat is ongeveer 12 tot 16 glazen of kopjes.
Goede dranken zijn:
- water
- magere melk en yoghurt
- koffie (niet te veel)
- thee
Minder goede dranken zijn:
- frisdrank
- vruchtensap
- suikerhoudende dranken
- alcohol
Let op: Drink bij warm weer, koorts, diarree, overgeven, of veel bewegen extra. Dan verliest u meer vocht.
Tip: Drink verspreid over de dag, ook ‘s avonds en eventueel ’s nachts, zodat de urine niet te sterk wordt.
Eiwit in eten
Veel dierlijk eiwit in uw voeding geeft meer kans op nierstenen.
Eet daarom niet te veel vlees, vooral niet te veel rood vlees en bewerkt vlees (zoals worst of hamburger). Het advies:
- maximaal 300 gram vlees per week (waarvan maximaal 100 gram rood vlees)
- zo weinig mogelijk bewerkt vlees
- 100 gram vette vis per week
Calcium in voeding
Het is goed om per dag genoeg calcium te nemen. Dit betekent:
- 3 tot 4 porties calciumrijke producten per dag
Calcium zit vooral in:
- melk, yoghurt, karnemelk
- kaas
- verrijkte sojadrink, erwtdrank
Neem deze producten het liefst bij de maaltijd.
Zout (natrium)
Te veel zout eten zorgt voor meer kans op nierstenen.
Gebruik per dag maximaal 6 gram zout.
Voeg geen extra zout toe aan uw eten. Eet ook niet te veel van deze producten:
- kant-en-klaar maaltijden
- soep
- bouillon
- pizza
- chips en hartige snacks
- zoute haring
- ketjap, sauzen uit pakjes of potjes
Supplementen en vitamines
Te veel vitamine C of D kan de kans op nierstenen groter maken. Eet u elke dag 2 stuks fruit en 250 gram groente? Dan krijgt u genoeg vitamines en mineralen binnen. Neem alleen extra vitamine D als door de huisarts of diëtist geadviseerd. Wilt u toch een multivitamine gebruiken? Overleg altijd eerst met uw arts of diëtist.
Gezond gewicht en beweging
Een gezond gewicht is belangrijk, want overgewicht geeft meer kans op nierstenen. U heeft overgewicht vanaf een BMI van 25 of hoger.
Beweeg daarom genoeg. De Gezondheidsraad adviseert:
- per week minstens 150 minuten bewegen, zoals fietsen of stevig wandelen
- doe minstens 2 keer per week kracht- of balansoefeningen
- probeer niet te lang stil te zitten
Meer informatie
Wilt u meer weten over voeding bij nierstenen? Vraag uw arts om een verwijzing naar een diëtist. U kunt ook zelf een diëtist in uw buurt zoeken.
Uitleg vetgedrukte woorden
- Nierstenen: harde steentjes die kunnen ontstaan in de nieren.
- Urine: plas.
- Afvalstoffen: stoffen die het lichaam niet meer nodig heeft.
- Geconcentreerde urine: plas die te sterk is, omdat er weinig water in zit.
- Dierlijk eiwit: eiwit uit vlees, vis, kip of kaas.
- Zuurgraad: hoe zuur of minder zuur de urine is.
- Urineweginfectie: een ontsteking van de blaas of de plasbuis.
- Diëtist: een zorgverlener die advies geeft over voeding.