Kern
Solitair osteochondroom (osteocartilagineuze exostose) is de meest voorkomende benigne bottumor: een met kraakbeen bekapt botuitsteeksel aan het botoppervlak, met continuïteit van cortex en mergholte met het moederbot (pathognomonisch). Ontstaat uit lateraal verplaatst groeischijfkraakbeen; groei tot sluiting van de groeischijven, daarna geen verdere groei verwacht. Predilectie: metafyse van de lange pijpbeenderen (distale femur, proximale tibia, proximale humerus), tevens platte beenderen (bekken, scapula). Breed basisch of gesteeld. Maligne transformatie naar secundair perifeer chondrosarcoom is zeldzaam bij de solitaire vorm (<1%). Alarmsignalen: groei of nieuwe pijn na skeletrijping en een kraakbeenkap >1,5 – 2 cm bij volwassenen.
Aandachtspunten zorgpad
- Diagnostiek: lokale röntgenfoto, meestal diagnostisch op grond van corticomedullaire continuïteit; op indicatie aangevuld met MRI ter beoordeling van de dikte van de kraakbeenkap en een CT-scan voor beoordeling van de botarchitectuur of bij een complexe lokalisatie.
- Biopsie conform sarcoomprincipes uitsluitend bij verdenking maligne transformatie; routinematige biopsie niet geïndiceerd bij een typisch radiologisch beeld.
- Bespreking MDO Bot- en Wekedelentumoren vóór behandeling, met name bij verdenking maligne transformatie of complexe lokalisatie.
- Chirurgische behandeling: Excisie (marginale resectie) met volledige verwijdering van kraakbeenkap en perichondrium bij symptomatische laesie of verdenking maligniteit; volledige resectie is curatief, recidief bij incomplete verwijdering.
- Expectatief beleid bij asymptomatische, radiologisch typische laesie.
Follow-up
- Conform Bijlage C: schema 'Benigne latent/actief'.
- Follow-up duur: bij asymptomatische, stabiele en radiologisch zekere laesie geen structurele follow-up vereist; patiënt instrueren over alarmsignalen (nieuwe groei/pijn na skeletrijping). Bij resectie wegens verdenking maligniteit: lokale controle conform benigne schema.
- Lokale controle: röntgenfoto lokaal, op indicatie MRI.
Longscreening: niet van toepassing
(benigne, geen metastaseringspotentieel).