Kern
Myositis ossificans is een goedaardige, zelfbeperkende heterotope ossificatie in skeletspier of weke delen, ingedeeld bij de fibroblastaire/myofibroblastaire wekedelentumoren (WHO 5e editie). In ongeveer 60 – 75% van de gevallen is er een voorafgaand trauma; daarnaast bestaan niet-traumatische (idiopathische) en neurogene vormen. Voorkeurslocaties zijn het bovenbeen (m. quadriceps) en de bovenarm (m. brachialis), overwegend bij jongvolwassenen. Radiologisch en histologisch kenmerkend is het zonale patroon (zonatie): een centrale cellulaire (myo)fibroblastaire zone, omgeven door rijpend osteoïd en perifeer matuur lamellair bot. Een groot deel van de laesies draagt een USP6-(COL1A1-USP6-)genrearrangement. Door de snelle groei, pijn en pseudosarcomateuze histologie kan de laesie imponeren als een sarcoom - met name osteosarcoom (parosteaal/extraskeletaal) en wekedelensarcoom - wat een belangrijke diagnostische valkuil vormt.
Aandachtspunten zorgpad
- Diagnostiek: lokaal röntgenfoto en CT van het aangedane gebied; CT is de voorkeursmodaliteit voor het aantonen van het zonale ossificatiepatroon (perifere ‘eierschaal’-mineralisatie met centrale radiolucentie), dat onderscheidt van de centrale mineralisatie bij osteosarcoom. MRI op indicatie ter beoordeling van uitbreiding en perilesionaal oedeem; Disseminatie-onderzoek is niet geïndiceerd, gezien het benigne karakter.
- Biopsie conform sarcoomprincipes, uitsluitend op indicatie. Bij een klassiek, rijpend beeld op CT is biopsie vaak niet nodig; een te vroeg genomen biopt kan histologisch imponeren als sarcoom (pseudomaligne valkuil). Indien biopsie wordt verricht: volledige (full-length) sampling, en het aantonen van een USP6-rearrangement ondersteunt de diagnose en helpt een sarcoom uit te sluiten.
- Bespreking MDO Bot- en Wekedelentumoren vóór behandeling.
- Chirurgische behandeling: gezien het zelfbeperkende karakter is een expectatief beleid met radiologisch-klinische surveillance in de meeste gevallen geïndiceerd. Indien chirurgie is aangewezen bij persisterende klachten (pijn, bewegingsbeperking, compressie): excisie (marginale resectie), bij voorkeur ná uitrijping van de laesie om recidief en diagnostische verwarring te beperken.
- Aanvullende behandeling: Radiotherapie en systemische therapie zijn niet geïndiceerd.
Follow-up
- Bijlage C: geen specifiek schema opgenomen voor myositis ossificans; follow-up op maat, analoog aan goedaardige wekedelen-afwijkingen.
- Follow-up duur: beperkt; klinisch-radiologische controle tot uitrijping van de laesie en afname van de klachten, daarna op indicatie.
- Lokale controle: klinisch onderzoek, aangevuld met röntgenfoto of echo op indicatie; bij persisterende of toenemende groei herbeoordeling ter uitsluiting van een sarcoom.
- Longscreening: niet geïndiceerd.
