Tijdens een behandeling met chemotherapie of radiotherapie kunt u haaruitval krijgen. In deze tekst leest u wat dit kan betekenen en wat u zelf kunt doen.
- Vetgedrukte medische woorden worden uitgelegd onderaan deze tekst.
Oorzaken van haaruitval
Chemotherapie kan veel haaruitval geven. Soms valt al uw haar uit. Bijvoorbeeld uw hoofdhaar, wimpers, wenkbrauwen en schaamhaar. Bij andere soorten chemotherapie valt uw haar minder uit. Bij sommige kuren heeft u helemaal geen haaruitval. Bij radiotherapie valt haar alleen uit op de plek van de bestraling. Daarom is het belangrijk dat u weet welke behandeling u krijgt.
Wanneer begint haaruitval?
Haaruitval begint meestal tussen de eerste en tweede chemokuur. U kunt dan een prikkelend of gevoelig gevoel op uw hoofdhuid merken. Soms valt het haar snel uit, soms gebeurt dit langzaam. Bij radiotherapie kan haaruitval later beginnen op de bestraalde plek.
De mate van haaruitval verschilt per persoon en per behandeling. Bespreek dit daarom altijd met uw arts of verpleegkundige.
Is haaruitval tijdelijk?
In veel gevallen is haaruitval tijdelijk. Ook als u helemaal kaal wordt, groeit het haar meestal weer terug. Na afloop van uw behandeling kan dit enkele weken tot maanden duren.
De kleur of de structuur van uw nieuwe haar kan eerst anders zijn. Het haar kan bijvoorbeeld krullend of donkerder zijn dan voor de behandeling. Meestal is deze verandering ook weer tijdelijk.
Vooraf bespreken met uw arts
Het is belangrijk dat u op tijd weet of uw behandeling veel haaruitval geeft. U kunt dan rustig bedenken wat u wilt doen als uw haar uitvalt. Bespreek dit daarom vóór de start van de behandeling.
Uw arts legt uit welke chemotherapie of radiotherapie u krijgt. Ook spreekt u samen over mogelijkheden om u hierop voor te bereiden. Neem voor uzelf voldoende tijd en neem geen overhaaste beslissingen.
Hoofdhuidkoeling
Bij sommige levensverlengende behandelingen is hoofdhuidkoeling mogelijk. We koelen dan uw hoofdhuid tijdens de chemokuur met een speciale kap. Hierdoor kan haaruitval soms minder worden of voorkomen.
Hoofdhuidkoeling is niet bij elke chemotherapie mogelijk. Bespreek daarom met uw arts of hoofdhuidkoeling in uw situatie kan. U leest hier meer over in de patiëntenfolder Hoofdhuidkoeling.
Verzorging van uw haar
Tijdens uw behandeling is uw haar vaak kwetsbaar. Daarom is het beter om extra voorzichtig met uw haar om te gaan. Gebruik tijdens de behandeling de volgende adviezen voor haarverzorging.
- Vertel uw kapper dat u een behandeling met chemotherapie of radiotherapie krijgt.
- Was uw haar met lauw water.
- Spoel uw haar goed uit en dep het zachtjes droog met een zachte handdoek.
- Gebruik bij lang haar een crèmespoeling (conditioner), zodat u het haar makkelijk kamt.
- Föhn uw haar niet te warm en niet te lang, laat het liever aan de lucht drogen.
- Vermijd blonderen, verven en permanenten, want deze middelen kunnen uw haar beschadigen.
- Gebruik liever geen strakke elastiekjes of haarspelden.
- Bedek uw hoofd in de zomer tegen verbranding en in de winter tegen kou als uw haar dunner is geworden.
- Draag ’s nachts zo nodig een muts tegen warmteverlies via uw hoofd.
Wat kunt u doen bij haaruitval?
Als uw haar dunner wordt, kunt u verschillende dingen doen. U kunt bijvoorbeeld uw hoofd bedekken of uw uiterlijk op een andere manier aanpassen. Bedenk wat het best bij u past en waar u zich prettig bij voelt.
- U kunt een sjaal om uw hoofd dragen.
- U kunt een hoed of pet opzetten.
- U kunt uw haar kort laten knippen, zodat u minder last heeft van losse haren.
- U kunt make-up gebruiken om wenkbrauwen of wimpers te tekenen.
Meer tips over haar en make-up bij haaruitval vindt u op de website Look Good Feel Better. U kunt hier ook gratis online workshops volgen - vanuit uw eigen huis
Haar kort knippen
Veel mensen laten hun haar kort knippen vóórdat het gaat uitvallen. Daarmee voorkomt u dat u overal losse haren ziet. U kunt dit met uw eigen kapper bespreken. Er is ook een kapper in Amsterdam UMC, locatie AMC
- Aderans hair center - telefoonnummer 020 210 29 62
Een pruik kiezen
Wanneer u ernstige haaruitval heeft, kunt u ervoor kiezen om een pruik te dragen.
Het is handig om al te kijken naar een pruik voordat uw haar uitvalt. De kleur en het model kunnen dan goed op uw eigen haar lijken.
U kunt er ook voor kiezen om geen pruik te dragen. Zorg dan wel dat u uw hoofdhuid goed beschermt tegen koude en warmte. Een sjaal, muts, pet of hoed kan daarbij helpen.
Hulp van uw kapper
Uw eigen kapper kan u vaak helpen bij het kiezen van een pruik. Hij of zij kent uw haar en uw wensen meestal goed. Vraag welke mogelijkheden uw kapper heeft met pruiken en haarwerken. Zo kunt u samen zoeken naar iets wat bij u past.
Neem daarom zo nodig iemand mee die u goed kent. Dat kan u helpen bij het kiezen.
Vergoeding door zorgverzekering
De prijzen van pruiken verschillen. Een pruik van echt haar is vaak duurder dan een synthetische pruik. Een pruik van echt haar heeft vaak ook meer verzorgingsmiddelen nodig.
Uw zorgverzekeraar vergoedt deze kosten meestal helemaal of voor een deel. Bekijk vooraf tot welk bedrag uw verzekering een pruik vergoedt. Soms vraagt een verzekeraar om een machtiging voor deze vergoeding. Uw huisarts of specialist kan u die meegeven.
Erkende pruikenmakers (ANKO)
In Nederland zijn professionele pruikenmakers aangesloten bij ANKO. Dit is een ondernemersvereniging voor pruikenmakers in Nederland. Kijk voor meer informatie op
- www.anko.nl
- Klik op ‘voor jou als consument’ rechtsboven op de website. Daar vindt u bijvoorbeeld erkende pruikenmakers bij u in de buurt.
Verzorging van uw pruik
Een goede verzorging van uw pruik is belangrijk. Zo blijft uw pruik langer mooi en prettig zitten. Meestal krijgt u van de kapper een duidelijke gebruiksaanwijzing. Volg deze uitleg stap voor stap bij het wassen en drogen. U kunt ook teruggaan naar de kapsalon die u de pruik heeft aangemeten. Daar kunt u advies vragen over onderhoud of aanpassingen.
Gevoelens bij haaruitval
Haaruitval is vaak direct zichtbaar voor anderen. Daarom kan haaruitval veel emoties oproepen.
De angst voor haaruitval kan al moeilijk zijn, nog vóórdat het haar uitvalt.
Uw eigen beeld van uw lichaam kan veranderen door haaruitval. U kunt het gevoel hebben dat uw uiterlijk en uw identiteit veranderen. Iedereen ervaart dit anders, daarom is het goed om hierover te praten.
Praten over haaruitval
Hoe gaat u zelf om met haaruitval of de angst daarvoor? Het kan helpen uw gevoelens te delen met mensen om u heen. Bespreek uw ervaringen met uw arts of verpleegkundige. U kunt ook praten met mensen uit uw omgeving, zoals familie of vrienden. Soms kan een maatschappelijk werker of psycholoog ondersteunen. Vraag uw zorgverlener zo nodig om een verwijzing.
Contact
Heeft u na het lezen van deze tekst nog vragen? Of wilt u graag advies over haaruitval, een pruik of haarverzorging? Bespreek dit dan met uw arts of verpleegkundige bij Amsterdam UMC.
U kunt hiervoor terecht bij uw eigen behandelend team.
Uitleg medische woorden
- Chemotherapie - behandeling met medicijnen tegen kanker. Deze medicijnen kunnen haaruitval geven.
- Radiotherapie - behandeling tegen kanker met straling. Dit noemen we ook wel bestraling.
- Bestraling - behandeling waarbij we met straling kankercellen proberen te stoppen of te doden.
- Chemokuur - periode waarin u chemotherapie krijgt, vaak met een vaste startdag en pauze ertussen.
- Hoofdhuidkoeling - het koelen van uw hoofdhuid tijdens de chemotherapie om haaruitval te verminderen.
- Pruik - haarwerk dat u op uw hoofd zet om kaalheid of dun haar te verbergen.
- Haarwerk - kunstmatig of echt haar dat op uw hoofd wordt geplaatst, bijvoorbeeld een pruik.
- Machtiging - schriftelijke toestemming van een arts voor uw zorgverzekeraar om een behandeling of hulpmiddel te vergoeden.