U bent bij Amsterdam UMC behandeld omdat u een amputatie van het onderbeen heeft gehad. In deze tekst leest u meer over oefenen en herstellen.
- Vetgedrukte medische woorden worden uitgelegd onderaan deze tekst.
Wat is amputatie van het onderbeen?
Een amputatie is een zware operatie. De arts haalt een deel van uw been weg als het niet meer goed blijft werken. Soms volgt een tweede operatie. Dat is nodig om de stomp goed te maken.
Na een amputatie gaat u oefenen om zo zelfstandig mogelijk te zijn.
Hoeveel u straks weer zelf kunt, hangt af van:
- hoe het met u ging voor de operatie
- uw situatie thuis
- uw doel om wel of niet te lopen met een prothese.
Pijn na de operatie
Na de operatie kunt u pijn voelen bij de wond. Deze pijn heet stomppijn. U krijgt medicijnen om de pijn minder te maken.
Fantoomgevoel en fantoompijn
Sommige mensen voelen alsof het deel van het been dat weg is er nog zit. Dit heet fantoomgevoel. U kunt tintelingen, jeuk, kramp ervaren of het gevoel hebben dat het been beweegt. Soms krijgt u pijn in het deel van het been dat weg is. Dit noemen we fantoompijn. Heeft u hier veel last van? Vertel dit dan aan ons.
Goede houding in bed en bij zitten
De eerste dagen na de operatie legt u de stomp in bed zo hoog mogelijk. Zit u in een rolstoel? Gebruik dan de steun om de stomp op te leggen. Dit helpt de stomp minder dik te maken. Leg geen kussen onder uw knie. Houd de knie steeds zo recht mogelijk.
Oefenen en revalideren in het ziekenhuis
U oefent samen met de fysiotherapeut en de verpleegkundige van het ziekenhuis. Het doel is dat u zo zelfstandig mogelijk uit bed komt en weer gaat lopen. Soms gebruikt u daarvoor een hulpmiddel. De fysiotherapeut geeft advies welk hulpmiddel het beste bij u past.
Zelf oefenen
Het is belangrijk dat u uw knie snel weer gaat strekken en buigen. Zo voorkomt u dat de spieren en pezen te kort worden. Ook krijgt u weer meer kracht in het been. Oefen 3x per dag. U oefent eerst samen met de fysiotherapeut, later oefent u zelf.
-
- Meer uitleg over de oefeningen vindt u in de bijlage op pagina 3.
Tips: veilig in en uit bed gaan
Hieronder staan tips om veilig in en uit bed te komen.
- Vraag hulp, want u kunt sneller vallen nadat u een amputatie heeft gehad.
- Zet de rolstoel altijd op de rem.
- Ga in of uit bed via de niet-geamputeerde zijde.
- Draag een goede schoen of een sok met antislip.
Herstellen na het ziekenhuis
Na een amputatie van het onderbeen kunt u leren lopen met een prothese. U bespreekt samen met de revalidatiearts of dit bij u past. Bent u nog niet zelfstandig genoeg om naar huis te gaan? Dan zoeken wij met u naar een goede andere plek om te verblijven.
Meer informatie
Wilt u meer weten of contact met anderen? Kijk dan op de volgende websites:
Uitleg medische woorden
- Amputatie - een operatie waarbij een deel van uw been wordt weggehaald.
- Stomp - het deel van het been dat overblijft na de amputatie.
- Prothese - een kunstbeen dat het deel van het been vervangt.
- Stomppijn - pijn in het deel van het been dat is overgebleven na de amputatie.
- Fantoompijn - pijn die u voelt in het deel van het been dat er niet meer is.
- Fysiotherapeut - iemand die helpt met beweging en oefenen na een operatie.
- Revalidatiearts - een arts die kijkt of u wat u nodig heeft om weer zo zelfstandig mogelijk te zijn.
- Hulpmiddel - iets waarmee het lopen of bewegen makkelijker wordt, zoals een kruk of rollator.
Bijlage
Oefeningen
In deze tekst leest u welke oefeningen u zelf kunt doen.Deze oefeningen helpen om uw spieren sterk te houden en om uw knie goed te blijven bewegen tijdens uw herstel. Oefen minimaal 1x per dag, de oefening Knie strekken in lig doet u 3x per dag.
Wat heeft u nodig?
- Een opgerolde handdoek
- Een stevige stoel of een rolstoel
- Een schoen met goede grip of een sok met antislip.
Knie strekken in lig
Met deze oefening traint u uw bovenbeenspier.
Volg deze stappen:
- Ga op uw rug liggen.
- Leg een opgerolde handdoek in uw knieholte.
- Duw uw knie rustig in de handdoek.
- Span hierbij uw bovenbeenspier aan.
- Houd dit 3 seconden vast.
- Ontspan uw been weer.
- Herhaal de oefening 10x. Deze oefening doet u minimaal 3x per dag.
Bekkenbrug maken
Deze oefening is goed voor uw bilspieren en rug.
Doe het volgende:
- Ga op uw rug liggen.
- Zet uw voet plat op het bed.
- Til uw zitvlak een klein stukje op.
- Lukt dit niet? Span dan uw bilspieren stevig aan.
- Laat uw zitvlak weer zakken.
- Herhaal deze oefening 10x.
Been zijwaarts heffen
Deze oefening is bedoeld voor de spieren aan de zijkant van uw geopereerde been te versterken.
Volg deze stappen:
- Ga op uw zij liggen, op de kant die niet geopereerd is.
- Houd uw geopereerde been gestrekt.
- Til het gestrekte been omhoog.
- Zorg dat uw bekken niet naar achter draait.
- Houd dit 3 seconden vast.
- Laat uw been rustig zakken.
- Herhaal de oefening 10x.
Been naar achteren heffen
Met deze oefening traint u de spieren aan de achterkant van uw geopereerde been.
Doe het volgende:
- Ga op uw buik liggen.
- Til het geopereerde been rustig omhoog.
- Span hierbij uw bilspieren aan.
- Houd dit 3 seconden vast.
- Laat uw been weer zakken.
- Herhaal deze oefening 10x.
Op de buik liggen
Deze houding helpt uw heupen soepel te houden.
Zo doet u de oefening:
- Ga op uw buik liggen.
- Doe dit bij voorkeur 30 - 60 minuten.
- Doe dit 3x per dag.
- Het is normaal als u rek voelt in de liezen.
- Lukt liggen op uw buik niet? Ga dan plat op uw rug liggen, zonder kussen onder de knie.
- Leg beide benen plat op het bed.
Opdrukken met de armen op de armleuningen
Deze houding helpt uw armen sterk te houden.
Zo doet u de oefening:
- Ga zitten op een stevige stoel met armleuningen.
- Gebruikt u een rolstoel? Zet de rolstoel dan op de rem.
- Zet uw voet stevig op de grond.
- Draag een schoen met goede grip of een sok met antislip.
- Druk uzelf met uw armen omhoog.
- Zorg dat uw zitvlak loskomt van de stoel.
- Ga rustig weer zitten.
- Herhaal de oefening 5x.
Knie buigen en strekken in zit
Met deze oefening traint u uw bovenbeenspieren.
Volg deze stappen:
- Ga op zitten op een stoel of op de rand van het bed.
- Zorg dat uw bovenbeen goed ondersteund is.
- Strek uw knie rustig, maar zo volledig mogelijk!
- Span hierbij uw bovenbeenspier aan.
- Houd dit 3 seconden vast.
- Buig hierna de knie zo ver als lukt.
- Ontspan uw been weer.
- Herhaal de oefening 10x.
Bron illustraties: AI - Amsterdam UMC - 2026