Viruskweek

De afdeling MMI beschikt over een laboratorium speciaal gericht op het kweken van virussen. Virussen zijn voor hun groei afhankelijk van gastheercellen. Om te kijken of een patiënt geïnfecteerd is met een virus kunnen patiëntmaterialen geënt worden op cellen die speciaal geschikt zijn voor groei in een laboratorium, zogenaamde cellijnen. Deze ‘viruskweek’ was vroeger, samen met het aantonen van antilichamen (serologie), een belangrijke manier om een virusinfectie bij een patiënt aan te tonen, maar is inmiddels grotendeels vervangen door snellere en gevoeligere moleculaire methoden.

Alleen voor bijzondere bepalingen, zoals aciclovir resistentie bij herpesvirussen, wordt de viruskweek nog toegepast binnen de diagnostiek.

Naast diagnostische taken is het viruskweek laboratorium gericht op onderwijs en onderzoek en de ontwikkeling en validatie van nieuwe testen. Daarbij is het kweken met gebruik van niet-dierlijke producten (zoals serumvrij medium) een speerpunt.

OrganoVir labs: virussen kweken met mini-orgaantjes

Op basis van de expertise op gebied van ‘klassieke’ virale kweek op cellijnen zijn, mede met behulp van externe financiering, de OrganoVir labs ontstaan (Human organoids as superior models for virus research). In OrganoVir Labs worden innovatieve 3D kweken met ‘organoids’ ofwel ‘mini-orgaantjes’ ontwikkeld en gebruikt voor onderzoek. Zo kunnen wij nu virussen kweken die vroeger niet kweekbaar waren, zoals het rotavirus. Daarnaast kunnen we op deze manier beter bestuderen hoe virussen het menselijk lichaam binnenkomen en zich verspreiden om zo virusinfecties bij de mens beter te begrijpen en nieuwe antivirale therapie te helpen ontwikkelen.

Stafleden SVT

Viruskweek - Laboratorium voor Speciële Virologische Technieken/OrganoVir Labs

  • Dr. Katja Wolthers, hoofd
  • Gerrit Koen, analist
  • Sylvie Koekkoek, analist

Contact SVT

IWO Gebouw IA3-223, 224 en 192 (3e verdieping)
Telefoon: 020 566 7513 of 020 566 5621

Publicaties

  1. Moreni G, Calitz C, Koen G, van Eijk H, Johannesson N, De Ruijter J, Benschop KSM, Cremer J, Pajkrt D, Sridhar A, Peters EJ, Wolthers KC. Toward Personalized Medicine: The Effect of Treatment of Chronic Enterovirus Diarrhea in an Immunocompromised Patient and the Correlation With In Vitro Models. Open Forum Infect Dis. 2025 Apr 10;12(5):ofaf212. doi: 10.1093/ofid/ofaf212. PMID:
    40302715; PMCID: PMC12039486.
  2. Couderé K, Benschop KSM, Koen G, van Eijk H, Harvala H, Bailly JL, Bessaud M, Kamau E, Simon I, Joffret ML, Nikolaeva-Glomb L, Georgieva I, Stoyanova A, Diedrich S, Böttcher S, Cabrerizo M, Tabain I, Hruškar Ž, Stevanović V, Susi P, Hietanen E, Palminha P, Rainetová P, Baicus A, Kristensen M, Pajkrt D, Murk JL, Wolthers KC, European Non-Polio Enterovirus Network. Assessment of twelve echovirus virus-neutralisation assays in Europe: recommendations for harmonisation of non-polio enterovirus sero-surveillance studies. J Gen Virol. 2024 Sep;105(9). doi: 10.1099/jgv.0.001986. PMID: 39311842.
  3. Moreni G, van Eijk H, Koen G, Johannesson N, Calitz C, Benschop K, Cremer J, Pajkrt D, Sridhar A, Wolthers K. Non-Polio Enterovirus C Replicate in Both Airway and Intestine Organotypic Cultures. Viruses. 2023 Aug 27;15(9):1823. doi: 10.3390/v15091823. PMID: 37766230; PMCID: PMC10537321.