MST – Moleculaire technieken
Stafleden
Hoofd
Dr. Robin van Houdt
Hoofdanalist
Mw. Petra Blom
Mw. Fatma Sarac-Pektas
Stafleden
Dr. Nicole Back
Dr. Marcel Jonges
Dr. Suzanne Jurriaans
Dr. Sébastien Matamoros
Diagnostiek
De moleculaire diagnostiek van infectieziekten legt zich voornamelijk toe op het detecteren van micro-organismen met behulp van technieken die specifieke stukjes DNA of RNA vermenigvuldigen, zoals Real-Time PCR. Dit maakt het mogelijk om op een snelle, gevoelige en betrouwbare manier ziekteverwekkers aan te tonen. Resultaten zijn meestal binnen een werkdag bekend. Voor een aantal pathogenen waarvoor een sneller resultaat belangrijk is, zoals MRSA en SARS-CoV-2, gebruiken we methoden die binnen 30-60 minuten na binnenkomst van het sample een uitslag kunnen geven.
Naast het aantonen van ziekteverwekkers worden moleculaire technieken ook gebruikt om de gevoeligheid voor antibiotica of antivirale middelen te bepalen door te kijken naar de aan- of afwezigheid van genetische veranderingen die geassocieerd zijn met resistentie. Voorbeelden hiervan zijn hiv-resistentiebepalingen en het aantonen van bacteriële carbapenemases.
Moleculaire typeringen
Eventuele verspreiding van een micro-organisme in ons ziekenhuis dient tijdig herkend te worden zodat onze afdeling Infectiepreventie zo snel mogelijk actie kan ondernemen om erger te voorkomen. Hiervoor is het noodzakelijk om snel inzicht te krijgen in hoeverre er daadwerkelijk overdracht van ziekteverwekkers binnen het ziekenhuis plaatsvindt. Dit wordt onderzocht met behulp van whole genome sequencing, waarbij wordt gekeken in hoeverre het genetisch materiaal van de ziekteverwekkers identiek is door het hele genoom in kaart te brengen. Recente voorbeelden waarbij we dit voor ons huis en de regio met grote regelmaat hebben gedaan zijn SARS-CoV-2, Mpox, CPE en VRE.
Microbiota onderzoek
Een verzameling micro-organismen, zoals bacteriën, virussen en schimmels, op of in een bepaalde plaats op het lichaam noemen we microbiota. De bacteriën die in deze microbiota aanwezig zijn, zijn noodzakelijk voor het goed functioneren van ons lichaam. De samenstelling van de microbiota wisselt per lichaamslocatie en per persoon. Binnen onze afdeling kijken we voornamelijk naar de vaginale microbiota in relatie tot SOA’s en vroeggeboorte.
Opleiding
Om moleculaire diagnostiek zo goed mogelijk te kunnen verrichten is het noodzakelijk dat er deskundigen op het gebied van de moleculaire diagnostiek van infectieziekten worden opgeleid. Hiertoe biedt de afdeling de twee-jarige opleiding tot medisch moleculair microbioloog (MMM) aan. De opleider is dr. R. van Houdt.
Publicaties
- Detection of Burkholderia thailandensis in Soil Samples, Suriname. Savelkoel et al. Emerging Infectious Diseases, 2025
- VanB transposon analysis detects horizontal gene transfer in vancomycin-resistant Enterococcus faecium: description of two outbreaks. Schuster et al. Journal of Hospital Infection, 2025
- Transient colonization with Blastocystis spp. after transmission via fecal microbiota transplantation. Bénard et al. European Journal of Clinical Microbiology & Infectious Diseases, 2025
- Effect of laparoscopic niche resection on vaginal microbiota and its relation to pregnancy rate. Klein Meuleman et al. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol, 2025
- Streptococcus pyogenes emm Type 3.93 Emergence, the Netherlands and England. Davies et al. Emerg Infect Dis, 2025
- The interrelation between microbial immunoglobulin coating, vaginal microbiota, ethnicity, and preterm birth. Schuster et al. Microbiome, 2024
- DengueSeq: a pan-serotype whole genome amplicon sequencing protocol for dengue virus. Vogels et al. BMC Genomics, 2024
- Circulation, viral diversity and genomic rearrangement in mpox virus in the Netherlands during the 2022 outbreak and beyond. Schuele L et al. J Med Virol, 2024
MST - Serologische technieken
Stafleden
Hoofd
- Dr. Robin van Houdt
Hoofdanalist
- Mw. Petra Blom
- Mw. Fatma Sarac-Pektas
Stafleden
- Dr. Suzanne Jurriaans
- Dr. Caspar Hodiamont
- Dr. Frank van Someren Greve
- Dr. Alex Wagemakers
Wat is serologisch onderzoek?
In het laboratorium voor Serologische technieken wordt diagnostiek van infectieziekten verricht op basis van het aantonen van antistoffen en antigenen.
Antistoffen worden door het lichaam gemaakt tijdens een infectie met een bacterie, virus, parasiet of schimmel en kunnen langdurig worden aangetoond in bloed. De aanwezigheid van antistoffen tegen een micro-organisme vertelt of een micro-organisme aanwezig is of is geweest. Antistoffen worden ook gemaakt na een vaccinatie. Een antistoftest kan dus ook gebruikt worden om te meten of er een goede afweerreactie is opgewekt door een vaccin.
Antigenen zijn eiwitten van micro-organismen. Aanwezigheid van antigeen toont aan dat het micro-organisme nog aanwezig is. Onderzoek naar antigenen wordt gedaan in bloed, maar ook in bijvoorbeeld faeces (ontlasting) of liquor (hersenvocht).
Hoe wordt serologisch onderzoek gedaan?
Sommige antistof- en antigeentesten worden op grote geautomatiseerde apparaten gedaan. Andere testen vergen meer handwerk en worden door analisten uitgevoerd.
Wanneer wordt serologisch onderzoek gedaan?
Met serologische testen wordt voornamelijk onderzoek gedaan naar geslachtsziekten (chlamydia, hiv, syfilis), de ziekte van Lyme (Borrelia), de ziekte van Pfeiffer (EBV), virale hepatitis en Covid-19.
Serologisch onderzoek wordt niet alleen gedaan bij een verdenking op infectie, maar ook voorafgaand aan een vruchtbaarheidsbehandeling, nierdialyse of een medische keuring en ter controle van de respons op hepatitis B en rodehond vaccinatie (bij zwangere vrouwen). Tenslotte wordt ook uitgebreid serologisch onderzoek gedaan bij transplantatiedonoren om belangrijke infecties uit te sluiten.
Publicaties
- Enhancing safety of rapid and accurate malaria diagnosis in patients at risk for viral haemorrhagic fever. Zonneveld et al. Malar J, 2025
- SARS-CoV-2 infection and vaccination status in six ethnic groups in Amsterdam, The Netherlands, May to November 2022. Campman et al. Epidemiol Infect. 2025
- Intent to vaccinate against SARS-CoV-2 and its determinants across six ethnic groups living in Amsterdam, the Netherlands: A cross-sectional analysis of the HELIUS study. Campman et al. Vaccine, 2023